ความสามารถในการประยุกต์ใช้ความรู้และทักษะในการซักประวัติผู้ป่วย จากสถานการณ์จำลองทางเภสัชกรรมชุมชน Abilities of Pharmacy Students to Integrate Knowledge and Skills in History Taking in Community Pharmacy Scenarios

Abstract

การซักประวัติไม่ครบถ้วนและการประเมินโรคที่ผิดพลาด อาจนำไปสู่การเลือกจ่ายยาที่ไม่เหมาะสมกับผู้ป่วย ซึ่งเป็นปัญหาที่พบได้บ่อยในระหว่างการฝึกปฏิบัติงานของนิสิตเภสัชศาสตร์ วัตถุประสงค์: เพื่อประเมินความสามารถของนิสิตเภสัชศาสตร์ชั้นปีที่ 4 มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ (มศว) ในการประยุกต์ใช้ความรู้และทักษะในการซักประวัติผู้ป่วยจากสถานการณ์จำลองทางเภสัชกรรมชุมชน วิธีการศึกษา: การวิจัยแบบสำรวจเชิงพรรณนาในนิสิตเภสัชศาสตร์ชั้นปีที่ 4 มศว ปีการศึกษา 2563 ทั้งหมดจำนวน 82 คน โดยให้นิสิตสวมบทบาทเป็นเภสัชกรประจำร้านยา ทำการซักประวัติผู้ป่วยและสรุปอาการเจ็บป่วยตามสถานการณ์จำลองทางเภสัชกรรมชุมชนที่กำหนด ซึ่งมีผู้วิจัยเป็นผู้ให้คะแนนตามเกณฑ์ที่ตั้งไว้ แสดงผลการศึกษาเป็นความถี่ ร้อยละ และมาตราวัดแบบการประมาณค่า 5 ระดับ ตามวิธีของลิเคริท ผลการศึกษา: นิสิตเภสัชศาสตร์ชั้นปีที่ 4 มศว ปีการศึกษา 2563 ส่วนมากจัดอยู่ในกลุ่มที่มีทักษะปานกลาง คิดเป็นร้อยละ 59.72  มีค่าเฉลี่ยของคะแนนเท่ากับ 21.12 ± 4.28 คะแนน นิสิตในหลักสูตรการบริบาลทางเภสัชกรรมจำนวน 28 คน มีคะแนนการซักประวัติฯผู้ป่วยเฉลี่ยมากกว่านิสิตในหลักสูตรวิทยาศาสตร์เภสัชกรรมซึ่งมีจำนวน 54 คน โดยคิดเป็น 21.61 ± 4.22 คะแนน และ 21.06 ± 4.34 คะแนนตามลำดับ โดยคำถามที่ผู้เข้าร่วมวิจัยถามมากที่สุด คือ ข้อ 3 เป็นอะไรมา/มีอาการอย่างไรมา และข้อ 4 มีไข้/ได้ทำการวัดอุณหภูมิตัวเองไหม/ขอวัดอุณหภูมิร่างกาย คิดเป็นร้อยละ 100 (82/82 คน) คำถามที่ไม่มีผู้เข้าร่วมวิจัยคนใดถาม คือ ข้อ 6 นอกจากแน่นจมูกแล้วมีรู้สึกกดเจ็บ บริเวณหน้า รอบดวงตา ปวดฟัน หรือรู้สึกมีลมหายใจเหม็นๆ ผิดปกติบ้างไหม (0/82 คน) ซึ่งเป็นคำถามที่ใช้ความรู้ในด้านการประเมินแยกโรค จากการประเมินความสามารถในการประยุกต์ใช้ความรู้และทักษะในการซักประวัติผู้ป่วย สรุป: นิสิตส่วนใหญ่มีทักษะการซักประวัติผู้ป่วยและความสามารถในการประยุกต์ใช้ความรู้ระดับปานกลาง แต่ไม่สามารถนำความรู้ทั้งหมดมาประยุกต์ใช้ในการซักประวัติผู้ป่วยได้ โดยนิสิตยังไม่สามารถคิดและถามคำถามที่เฉพาะเจาะจงต่อโรคที่สัมพันธ์กับข้อมูลและอาการของผู้ป่วยที่ได้จากการซักประวัติ อีกทั้งยังไม่สามารถคิดย้อนกลับเพื่อหาสาเหตุและความเป็นไปได้ของโรคหรืออาการของผู้ป่วยว่าสามารถเกิดจากสาเหตุใดได้บ้าง กล่าวคือนิสิตยังไม่สามารถดึงความรู้มาใช้ได้อย่างครอบคลุม ดังนั้นจึงควรนำผลการศึกษาไปพัฒนาและปรับปรุงหลักสูตรการศึกษาเพื่อพัฒนากระบวนการคิดและทักษะในการซักประวัติผู้ป่วยของนิสิตต่อไป   คำสำคัญ: ความสามารถในการประยุกต์ใช้ความรู้, ทักษะในการซักประวัติผู้ป่วย, สถานการณ์จำลองทางเภสัชกรรมชุมชน, นิสิตเภสัชศาสตร์   Abstract Incomplete patient history taking and inaccurate disease assessment may lead to inappropriate medication selection, a problem commonly observed during pharmacy students' clinical training. Objective: To investigate the abilities of pharmacy students at the Faculty of Pharmacy, Srinakharinwirot University, to integrate knowledge and skills in history taking in scenario of community pharmacy. Method: This observational descriptive study was conducted among 82 fourth-year pharmacy students enrolled at the Faculty of Pharmacy, Srinakharinwirot University during the 2020 academic year. The students were assigned the role of the community pharmacy to take patient histories and summarize the patients’ symptoms. The researcher evaluated their performance using predetermined criteria. The results were presented as frequencies, percentages and five-point rating Likert scale. Result: The majority of the students were considered to be moderate skills in history taking and knowledge integration. The overall average score was 21.12 ± 4.28 (59.72%). Moreover, 28 people of pharmaceutical care students had a history taking score more than those of 54 people pharmaceutical science students, the scores were 21.61 ± 4.22, and 21.06 ± 4.34, respectively. The questions asked by the participants the most were: item 3, what is wrong/what is your symptom?, and item 4, Have you taken your temperature? / Ask for body temperature, which are considered to be 100% (82 of 82). The question that the participants did not ask was: item 6, apart from nasal congestion, there is a feeling of pain around your eyes, face, teeth, or unpleasant-smelling; 0 of 82, which used symptoms evaluation knowledge. Conclusion: The most of the students were considered to be moderate level of patient history taking skills, but they cannot gather the information from patients to analyze the patient’s problem properly especially in symptoms evaluation knowledge. Additionally, they not only cannot predict the possibility of the symptoms but also do not understand the patient’s conditions. These finding should be used to develop the curriculum to improve students’ thinking process and history taking skills.   Keywords: Abilities to integrate knowledge, Skills in history taking, Scenario of community pharmacy, Pharmacy student