การศึกษานโยบายและแผนด้านการขนส่งสาธารณะสำหรับผู้สูงอายุของกรุงเทพมหานคร กรณีศึกษาการสัญจรทางน้ำในคลองผดุงกรุงเกษมและคลองแสนแสบ (ช่วงวัดศรีบุญเรือง – สำนักงานเขตมีนบุรี)

The Study of Public Transportation Policy and Plans for the Elderly in Bangkok: A Case Study of Water Transportation in Khlong Phadung Krung Kasem and Khlong Saen Saeb (Wat Sri Boonruang Pier – Minburi District Office Pier)

Authors

  • วีรกมล บุญรัตน์ มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช
  • นฤมล นิ่มนวล มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช

Abstract

การศึกษานี้เพื่อศึกษานโยบายและแผนพัฒนาด้านการบริการขนส่งสาธารณะ ประเภทการสัญจรทางน้ำ (เรือโดยสาร) ที่อยู่ในความรับผิดชอบของสำนักการจราจรและขนส่ง (สจส.) กรุงเทพมหานคร บริเวณคลองผดุงกรุงเกษมและคลองแสนแสบ (ช่วงวัดศรีบุญเรือง – สำนักงานเขตมีนบุรี) และเพื่อเสนอแนะแนวทางการพัฒนานโยบายและแผนเกี่ยวกับการสัญจรทางน้ำที่ส่งเสริมต่อการบริการผู้สูงอายุในเขตกรุงเทพมหานคร วิธีการศึกษาในครั้งนี้ใช้ระเบียบวิธีการวิจัยเอกสาร (Documentary Research) จากนโยบาย แผน บทความ วิจัย เอกสารต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง เพื่อนำมาเป็นข้อมูลในการวิเคราะห์ โดยมีการนำแนวคิดการออกแบบเพื่อทุกคน (Universal Design)  และแนวคิดนโยบายสาธารณะเป็นกรอบในการศึกษา ซึ่งจากการศึกษาพบว่า กรุงเทพมหานครยังไม่มีนโยบาย หรือแผนงานที่รองรับการเดินทางสำหรับผู้สูงอายุที่เกี่ยวข้องกับการเดินทางทางน้ำ และยังไม่มีระบบขนส่งสาธารณะที่เอื้อสำหรับการเดินทางของผู้สูงอายุ นอกจากนี้ท่าเทียบเรือก็ไม่ได้เอื้อให้ผู้สูงอายุสามารถใช้งานได้อย่างสะดวก จึงได้เสนอให้มีการนำหลักการออกแบบเพื่อคนทุกคน Universal Design เพื่อให้เกิดการออกแบบท่าเทียบเรือที่ผู้สูงอายุสามารถใช้งานได้อย่างสะดวกและปลอดภัย (The objective of this research is to study policies and plans for the development of public transport services; the case study of boat routes and services that are under the responsibility of Traffic and Transportation Department Bangkok were the routes of Khlong Padung Krung Kasem and Khlong Saen Saep (Wat Sri Boonreung Pier - Minburi District Office Pier) and to propose guidelines for the development of policies and plans on water transportation that promote services for the elderly in Bangkok. The research methodology in this study used documentary research from policies, plans, research, and various related documents to be used as data for analysis. The concept of universal design and public policy were used as a framework for the study. The study found that Bangkok does not have a policy or plan to support travel for the elderly related to water transportation, and there is no public transportation system that is conducive to travel for the elderly. In addition, piers are not convenient for the elderly to use. Therefore, the Universal Design principle has been proposed to design piers that the elderly can use conveniently and safely.)

Downloads

Download data is not yet available.

References

กรุงเทพมหานคร. (2567). นโยบายของผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร: นโยบาย 9 ด้าน 9 ดี. กรุงเทพมหานคร. https://webportal.bangkok.go.th/public/user_files_editor/130/Governer%20Policy/215Policy_Edit650909.pdf

กรุงเทพมหานคร. (2556). แผนพัฒนากรุงเทพมหานคร ระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2556 – 2575). กรุงเทพมหานคร. https://infocenter.oic.go.th/FILEWEB/CABINFOCENTER9/DRAWER045/GENERAL/DATA0000/00000186.PDF

กรุงเทพมหานคร. (2561). แผนพัฒนากรุงเทพมหานคร 20 ปี ระยะ 2 (พ.ศ. 2561 – 2565). กรุงเทพมหานคร. https://webportal.bangkok.go.th/public/user_files_editor/130/BMA-developmentplan/P20ys_phase2(2561-2565).pdf

กรุงเทพมหานคร. (2566). แผนพัฒนากรุงเทพมหานคร 20 ปี ระยะ 3 (พ.ศ. 2566 – 2570). กรุงเทพมหานคร. https://webportal.bangkok.go.th/public/user_files_editor/354/aboutcpud/plan/phase3%202566-2570.pdf

กรุงเทพมหานคร. (2552). แผนพัฒนากรุงเทพมหานคร ระยะ 12 ปี (พ.ศ. 2552 – 2563). กรุงเทพมหานคร. https://webportal.bangkok.go.th/public/user_files_editor/130/BMA-developmentplan/P12

ys(2552-2563).pdf

กรุงเทพมหานคร. แผนปฏิบัติการด้านผู้สูงอายุกรุงเทพมหานคร ระยะที่ 3. กรุงเทพมหานคร. https://webportal.bangkok.go.th/user_files/116/142650039764a28d34a03ea4.99185430.pdf

กรุงเทพมหานคร. (2556). แผนบริหารราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2556 – 2560. กรุงเทพมหานคร. https://infocenter.oic.go.th/FILEWEB/CABINFOCENTER9/DRAWER051/GENERAL/DATA0000/00000081.PDF

ขจิต เมตตาเมธา. (2565). การออกแบบเพื่อมวลชน (Universal Design). รอบรู้เทคโนโลยี สสวท. https://www.ipst.ac.th/knowledge/knowledge-article/article-dt/25227/universal-design.html

วรรษพล วิจิตรสาร. (2565). ชวนทำความรู้จัก “อารยสถาปัตย์” แนวคิดสำคัญที่ทุกพื้นที่จำเป็นต้องมี. Design Something.https://dsignsomething.com/2022/03/02/universal-design-siampiwat/

สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งจราจร กระทรวงคมนาคม. (2565). ร่างแผนปฏิบัติการด้านการพัฒนาการเดินทาง ทางน้ำใน เขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล พ.ศ. 2566 – 2575. กรุงเทพฯ: สำนักงานนโยบายและแผนการ ขนส่งจราจร กระทรวงคมนาคม.

สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งจราจร กระทรวงคมนาคม. (2565). รายงานทบทวนการศึกษาการเดินเรือในพื้นที่ กรุงเทพมหานครให้สอดคล้องกับแผนแม่บทการเดินทางทางน้ำ (W-MAP). กรุงเทพฯ: สำนักงานนโยบายและ แผนการขนส่งจราจร กระทรวงคมนาคม.

สำนักการจราจรและขนส่ง กรุงเทพมหานคร. (2566). แผนพัฒนาเส้นทางการสัญจรและจุดเชื่อมต่อการเดินทางตาม ตัวชี้วัดร้อยละความสำเร็จของคลองในพื้นที่กรุงเทพมหานคร ได้รับการปรับภูมิทัศน์เพื่อสร้างอัตลักษณ์ ให้กับพื้นที่. กรุงเทพมหานคร.

สำนักนโยบายและแผนกรุงเทพมหานคร. (2520-2524). แผนพัฒนากรุงเทพมหานคร ฉบับที่ 1. กรุงเทพมหานคร.

สำนักนโยบายและแผนกรุงเทพมหานคร. (2525-2529). แผนพัฒนากรุงเทพมหานคร ฉบับที่ 2. กรุงเทพมหานคร.

สำนักนโยบายและแผนกรุงเทพมหานคร. (2530-2534). แผนพัฒนากรุงเทพมหานคร ฉบับที่ 3. กรุงเทพมหานคร.

สำนักนโยบายและแผนกรุงเทพมหานคร. (2535-2539). แผนพัฒนากรุงเทพมหานคร ฉบับที่ 4. กรุงเทพมหานคร.

สำนักนโยบายและแผนกรุงเทพมหานคร. (2540-2544). แผนพัฒนากรุงเทพมหานคร ฉบับที่ 5. กรุงเทพมหานคร.

สำนักนโยบายและแผนกรุงเทพมหานคร. (2545-2549). แผนพัฒนากรุงเทพมหานคร ฉบับที่ 6. กรุงเทพมหานคร.

สมบัติ ธำรงธัญวงศ์. (2543). นโยบายสาธารณะ: แนวความคิด การวิเคราะห์และกระบวนการ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์เสมาธรรม.

อรมน ทรัพย์ทวีธรรม. (2567). Aging Society ไทยเข้าสู่สังคม “แก่เต็มขั้น” สวนทางเด็กเกิดน้อย. Thai PBS.https://www.thaipbs.or.th/news/content/335743

ATO Team. (2554). การออกแบบเพื่อมวลชน Universal Design. APO Digest. https://www.ftpi.or.th/download/%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%AA%E0%B8%B2%E0%B8%A3_apo_digest/APODigest_vol19.pdf

Downloads

Published

2026-07-10