การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้ที่พัฒนาความสามารถในการให้เหตุผลเชิงสัดส่วน สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 - เพียซ้าย, ขวัญ; ไชยสังข์, สุพจน์; วงษ์ใหญ่, ปิยวดี; เจียระพงษ์, อรพินท์ (วารสารวิจัยทางการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 2015)
บทคัดย่อ การวิจัยครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้ที่พัฒนาความสามารถในการให้เหตุผลเชิงสัดส่วน และศึกษาความสามารถในการให้เหตุผลเชิงสัดส่วน รวมทั้งศึกษาพฤติกรรมที่แสดงความสามารถในการให้เหตุผลเชิงสัดส่วน กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนจุฬาภรณ์ราชวิทยาลัย จังหวัดชลบุรี จำนวน 32 คนผู้วิจัยทำการทดลองโดยให้กลุ่มตัวอย่างเรียนโดยใช้แผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้จำนวน 20 แผนแผนละ 1 คาบ คาบละ 50 นาที ประกอบด้วยเนื้อหาเรื่องอัตราส่วน อัตราส่วนที่เท่ากัน สัดส่วนและสถานการณ์เกี่ยวกับสัดส่วน การเปรียบเทียบอัตราส่วนสถานการณ์ที่ไม่เกี่ยวข้องกับสัดส่วน ร้อยละ การนำสัดส่วนไปประยุกต์ใช้ โดยแผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ดังกล่าวได้อาศัยแนวการสอนแบบแนะให้รู้คิด ซึ่งเน้นไปที่การคิดแก้ปัญหาด้วยตัวเอง เปิดโอกาสให้มีการแสดงความคิดเห็น อภิปราย รวมทั้งแสดงเหตุผลยืนยันคำตอบของสถานการณ์ปัญหาที่กำหนดให้ การประเมินความสามารถในการให้เหตุผลเชิงสัดส่วนประเมินจากคะแนนจากการทำใบกิจกรรม และคะแนนจากการทำแบบทดสอบวัดความสามารถในการให้เหตุผลเชิงสัดส่วน รวมทั้งใช้การสังเกตพฤติกรรม และการสัมภาษณ์ ทั้งนี้การสังเกตพฤติกรรมได้แบ่งพฤติกรรมเป็น 4 ระดับ ดังนี้ ระดับ 0 แสดงถึงการขาดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับสัดส่วน แก้ปัญหาโดยไม่เกี่ยวข้องกับสัดส่วน ใช้วิธีการเดาคำตอบ ระดับ 1 แสดงถึงการรับรู้ว่าอัตราส่วนไม่สามารถลดทอนโดยใช้การหารได้นักเรียนใช้วิธีการบวกซ้ำหรือการคูณอัตราส่วนด้วยจำนวนเต็มบวก แต่ไม่สามารถแก้ปัญหาที่ต้องใช้การลดทอนอัตราส่วนโดยใช้การหารได้ ระดับ 2 แสดงถึงการรับรู้ว่าอัตราส่วนสามารถลดทอนโดยใช้การหารได้ระดับ 3 นักเรียนใช้วิธีการแก้ปัญหาที่มีประสิทธิภาพเช่น การคูณไขว้ อัตราต่อหนึ่งหน่วย ความรู้เรื่องการเท่ากันของเศษส่วน หรือการเทียบบัญญัติไตรยางศ์ ผลการวิจัยพบว่า1. นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ที่ได้รับการจัดกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อพัฒนาความสามารถในการให้เหตุผลเชิงสัดส่วน ที่ผ่านเกณฑ์มีจำนวนมากกว่าร้อยละ 75 ของจำ นวนนักเรียนทั้งหมดที่ระดับนัยสำคัญ .052. นักเรียนกลุ่มตัวอย่างที่ได้รับการจัดกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อพัฒนาความสามารถในการให้เหตุผลเชิงสัดส่วน มีพฤติกรรมที่แสดงความสามารถในการให้เหตุผลเชิงสัดส่วนอยู่ในระดับ 2 ขึ้นไปเป็นส่วนใหญ่ คำสำคัญ : ความสามารถในการให้เหตุผลเชิงสัดส่วนพฤติกรรมที่แสดงความสามารถในการให้เหตุผลเชิงสัดส่วน การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้ การสอนแบบแนะให้รู้คิด