วรรณกรรมเพลงกล่อมเด็กจังหวัดลำปาง : การวิเคราะห์ปัจจัยที่มีผลต่อ การเปลี่ยนแปลงและความคงอยู่ - สุขจ๊ะ, อรทัย; ใจมโน, ขนิษฐา; ครุฑเมือง, สนม; ใจมโน, บุญเหลือ (วารสารวิจัยทางการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 2021)
บทคัดย่อ การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ปัจจัยที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงและความคงอยู่ของเพลงกล่อมเด็กจังหวัดลำปาง โดยมีวิธีดำเนินการวิจัยภาคสนามและใช้แบบสัมภาษณ์เป็นเครื่องมือในการสำรวจข้อมูลจากกลุ่มประชากร 3 ช่วงอายุ จำนวนทั้งสิ้น 468 คน ผลการวิจัยพบว่า ปัจจัยที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงของเพลงกล่อมเด็กคือ 1. ช่วงอายุ 2. ระดับการศึกษา 3. เทคโนโลยีอันทันสมัย ส่วนในด้านความคงอยู่ของเพลงกล่อมเด็ก พบว่าเพลงกล่อมเด็กยังมีความคงอยู่ในสังคมปัจจุบัน ถึงแม้จะลดลงค่อนข้างมากเมื่อเทียบกับสมัยก่อน โดยส่วนใหญ่จะพบมากในสังคมชนบทและอาจจะมีการปรับเปลี่ยนเนื้อร้องไปตามสถานการณ์ปัจจุบัน โดยผู้ที่ให้ข้อมูลในด้านเนื้อร้องได้ค่อนข้างมากคือ กลุ่มผู้ให้สัมภาษณ์ที่อยู่ในช่วงอายุที่ 1 (15-25 ปี) และช่วงอายุที่ 2 (35-45ปี) ซึ่งเป็นช่วงวัยที่กำลังเลี้ยงดูบุตร จึงสามารถถ่ายทอดเนื้อเพลงได้มากกว่าเมื่อเทียบกับช่วงอายุ ที่ 3 (55-65ปี) ซึ่งเป็นช่วงวัยที่มีอายุค่อนข้างมาก ตลอดจนไม่ได้ร้องกล่อมมาเป็นระยะเวลานาน จึงส่งผลให้ความสามารถในการถ่ายทอดเนื้อร้องของเพลงลดลง คำสำคัญ: เพลงกล่อมเด็กจังหวัดลำปาง; การเปลี่ยนแปลง; ความคงอยู่ ABSTRACT This research aimed at analyzing the factors affecting the changes and the existence of the lullabies from Lampang province. The existence of lullabies found that these songs existed nowadays even it lessen the popularity from the past drastically. Most of lullabies found in rural areas and the lyrics were adapted upon current situation. The informants who were able to tell the lyrics were the interviewees from first generations (15-25 years old) and second generations (35-45 years old) having experience of raising children therefore they could tell the lyrics more than the third generation (55-65 years old) who were elderly and could not recognize the lyrics of lullabies. Keywords: Lampang Lullabies; Changes; Existence