รูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมสำหรับผู้สูงอายุ - เพ็งศรี กฤษณพันธ์; โลหิตวิเศษ สนอง; บุญประกอบ มนัส (วารสารวิจัยทางการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 2015)
บทคัดย่อ การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. สร้างรูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมสำ หรับผู้สูงอายุ 2. ประเมินรูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมสำหรับผู้สูงอายุ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย คือ 1) กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ตอบแบบสัมภาษณ์เพื่อศึกษาสำรวจสภาพปัญหาและความต้องการในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมสำหรับผู้สูงอายุจำนวน 60 คน และ2) กลุ่มตัวอย่างที่ใช้เพื่อการทดลองแบ่งเป็น 2 กลุ่ม ใช้วิธีเลือกแบบเจาะจง โดยเลือกผู้สูงอายุ ที่เป็นสมาชิกชมรมผู้สูงอายุ ที่อาศัยอยู่ในเขตเทศบาลเมืองอโยธยา อำเภอพระนครศรีอยุธยาจำนวน 30 คน และที่อาศัยอยู่ในเขตชนบทตำบลขวัญเมือง อำเภอบางปะหัน จังหวัดพระนครศรีอยุธยาจำนวน 30 คน รวม 60 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยได้แก่ แบบสัมภาษณ์ แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนก่อนเรียนและหลังเรียน แบบบันทึกผลการปฏิบัติงานหรือกิจกรรมกลุ่ม แบบสังเกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมการเรียนรู้ และแบบสอบถามความพึงพอใจ ดำเนินการทดลองแล้วเก็บรวบรวมข้อมูลด้วยตนเอง สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย (Mean) ค่าความเบี่ยงเบนมาตรฐาน(S.D.) การทดสอบค่าที (t–test)ผลการวิจัยพบว่า1. ผลการสร้างรูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมสำหรับผู้สูงอายุ ประกอบด้วย 5ขั้นตอน คือ 1) ขั้นการมีส่วนร่วมวางแผน 2) ขั้นการเตรียมการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ 3) ขั้นการออกแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ 4) ขั้นการจัดกิจกรรมการเรียนรู้5) ขั้นการประเมินผลการเรียนรู้2. ผลการประเมินรูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมสำหรับผู้สูงอายุ พบว่า 1) ผู้สูงอายุในเขตเทศบาลเมืองอโยธยา และผู้สูงอายุที่อยู่ในชนบทตำบลขวัญเมือง มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน และผู้สูงอายุในเขตเทศบาลเมืองอโยธยา มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ก่อนเรียนและหลังเรียน สูงกว่าก่อนเรียนและหลังเรียน ของผู้สูงอายุที่อยู่ในชนบทตำบลขวัญเมือง แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .052) ผู้สูงอายุในเขตเทศบาลเมืองอโยธยาและผู้สูงอายุที่อยู่ในชนบทตำบลขวัญเมือง มีพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมการเรียนรู้ ได้แก่ความกระตือรือร้นความรับผิดชอบ การให้ความร่วมมือ การแสดงความคิดเห็น การตอบคำถาม ผ่านตามเกณฑ์ที่กำหนดไว้คือร้อยละ 80 ขึ้นไป 3) ผู้สูงอายุในเขตเทศบาลเมืองอโยธยาและผู้สูงอายุที่อยู่ในชนบทตำบลขวัญเมือง มีการปฏิบัติกิจกรรมกลุ่ม ได้แก่ กระบวนการวางแผนการเตรียมวัสดุอุปกรณ์ การปฏิบัติงานตามขั้นตอน การประเมินชิ้นงาน การตรงต่อเวลา และการรายงานผล มีค่าเฉลี่ยสูงกว่าร้อยละ 80 ขึ้นไป 4) ผู้สูงอายุที่อยู่ในเขตเทศบาลเมืองอโยธยาและที่อยู่ในชนบทตำบลขวัญเมืองมีความพึงพอใจต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมสำหรับผู้สูงอายุอยู่ในระดับมากที่สุด คำสำคัญ : รูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้การเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม การเรียนรู้สำหรับผู้สูงอายุชมรมผู้สูงอายุ