ศึกษากรณี การปรับใช้ข้อตกลงเกี่ยวกับการทำงานทางไกลหรือการทำงานที่บ้าน ตามมาตรา 23/1 แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. ๒๕๔๑ เพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติแรงงาน (ฉบับที่ 8) พ.ศ.2566
Keywords:
การทำงานทางไกล,, การทำงานจากที่บ้านหรือที่พำนัก,, ข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานAbstract
บทความวิชาการฉบับนี้มุ่งที่จะศึกษาและชี้ให้เห็นถึงประเด็นการใช้กฎหมายคุ้มครองแรงงานในยุคดิจิทัล การทำงานทางไกลหรือการทำงานที่บ้านหรือที่พำนัก ที่ได้กลายเป็นรูปแบบการจ้างงานที่แพร่หลาย โดยเฉพาะหลังสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ซึ่งได้แสดงให้เห็นถึงความจำเป็นในการปรับตัวของตลาดแรงงานและการบริหารงานบุคคลของสถานประกอบกิจการให้สอดคล้องกับเทคโนโลยีและสภาพเศรษฐกิจสังคมปัจจุบัน เพื่อรองรับแนวโน้มดังกล่าว รัฐบาลได้ประกาศใช้พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ 8) พ.ศ. 2566 ซึ่งมีการเพิ่มเติม มาตรา 23/1 เพื่อกำหนดให้การทำงานที่บ้านหรือการทำงานทางไกลมีผลทางกฎหมายเทียบเท่ากับการทำงานในสถานประกอบการ โดยเปิดทางให้นายจ้างและลูกจ้างตกลงเงื่อนไขการทำงานได้ชัดเจนขึ้น ด้วยความเคารพต่อพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน ทั้งนี้จากผลการศึกษาทั้งในแง่ของบริบทการจ้างงานและการทำงาน ควรมีการเพิ่มเติมมาตการตามมาตรา 23/1 ให้มีสภาพบังคับเฉกเช่นเดียวกับข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานตามมาตรา 108 เพื่อเป็นการกำหนดรายละเอียดเกี่ยวกับข้อบังคับไว้อย่างชัดเจน และควรปรับแก้บทบัญญัติบางส่วนของมาตราดังกล่าวให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์โดยทั่วไปของการใช้แรงงานทั่วไป รวมถึงเรื่องของสวัสดิการแรงงานอันจำเป็นตามกฎหมายเกี่ยวกับการอำนวยความสะดวกสำหรับการทำงานระยะทางไกลโดยผ่านเทคโนโลยีสารสนเทศ บทความนี้จึงต้องการหยิบหยกประเด็นที่น่าสนใจดังกล่าว มาวิเคราะห์บนหลักการของความสมเหตุสมผล พร้อมทั้งเสนอมุมมองทางวิชาการของผู้เขียนReferences
เกษมสันต์ วิลาวรรณ. (2568). คำอธิบายกฎหมายแรงงาน. พิมพ์ครั้งที่ 32. กรุงเทพฯ : วิญญูชน.
ประสิทธิ โฆวิไลกูล. (2519, กันยายน). ความรับผิดในการกระทำละเมิดของผู้อื่น:นายจ้างกับลูกจ้างและ ตัวการกับตัวแทน Vicarious Liability : Employer and Agent. วารสารกฎหมาย 2, 3 หน้า 73-74. สืบค้นเมื่อ 25 กันยายน 2568.
ปานทิพย์ พฤกษาชลวิทย์และสุดาศิริ วศวงศ์. (2557). กฎหมายเกี่ยวกับการคุ้มครองแรงงาน. พิมพ์ครั้งที่ 10. กรุงเทพฯ : นิติบรรณการ.
ปิติกุล จีระมงคลพาณิชย์.. (2559). คำอธิบายประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ลักษณะ จ้างแรงงาน จ้างทำของ รับขน. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์เดือนตุลา.
ไผทชิต เอกจริยกร. (2561). คำอธิบาย จ้างแรงงาน จ้างทำของ รับขน. พิมพ์ครั้งที่ 14. กรุงเทพฯ : วิญญูชน.
พงษ์รัตน์ เครือกลิ่น. (2560). คำอธิบายกฎหมายแรงงานเพื่อการบริหารทรัพยากรมนุษย์. พิมพ์ครั้งที่ 10. กรุงเทพฯ : นิติธรรม.
วิจิตรา (ฟุ้งลัดดา) วิเชียรชม. (2568). คำอธิบายกฎหมายแรงงาน. พิมพ์ครั้งที่ 11. กรุงเทพฯ : วิญญูชน.
ศุภศิษฏ์ ทวีแจ่มทรัพย์. (2567.) กฎหมายแรงงาน. หน้า 122-123. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : วิญญูชน.
สำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานกรุงเทพมหานครพื้นที่ 3. (2566). แนวปฏิบัติตามมาตรา 23/1 แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 (สำหรับนายจ้าง-ลูกจ้าง). สืบค้นเมื่อ 25 กันยายน 2568, จาก https://area3.labour.go.th/download/
THAMMASAT lAW CENTER. (2568). แรงงานน่ารู้: กฎหมายแรงงานกับ Work From Home. สืบค้นเมื่อวันที่ 25 กันยายน 2568, จาก https://thammasatlawcenter.law.tu.ac.th/
Hogan Lovells. (2020). Royal Decree-Law 28/2020 of 22 September on remote working. Retrieved Octorber 5, 2025, from https://www.hoganlovells.com/- /media/hogan-lovells/pdf/2020-pdfs/2020_11_06_newsletter_laboral_eng.pdf
Royal Decree-Law 28/2020 of 22 September on remote working