จัดการเรียนรู้อย่างไรให้เด็กคิดเป็น (HOW TO PLAN A LESSON TO DEVELOP THE STUDENT’ THINKING SKILLS) - ประสิทธิเกตุ เรณูรัชต์ (วารสารศรีนครินทรวิโรฒวิจัยและพัฒนา สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 2011)
คนเราทุกคนเกิดมาพร้อมกับความสามารถในการเรียนรู้ การเรียนรู้เป็นการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมซึ่งมีผลมาจากการได้รับประสบการณ์ต่างๆ เด็กสามารถเรียนรู้ผ่านการสัมผัสหรือการมีปฏิสัมพันธ์กับสิ่งแวดล้อม ในขั้นตอนของกระบวนการเรียนรู้ การคิดเป็นขั้นตอนหนึ่งที่มีความสำคัญ กล่าวคือการคิดเป็นความสามารถของสมองที่เกิดขึ้นอยู่ตลอดเวลาและทำให้เกิดการเรียนรู้ การคิดเป็นการทำงานอย่างต่อเนื่องกันของสมอง ซึ่งมีทั้งการคิดที่มีจุดมุ่งหมายและการคิดที่ไม่มีจุดมุ่งหมาย การคิดที่มีจุดมุ่งหมายจะเป็นพื้นฐานให้เด็กได้เรียนรู้อย่างมีคุณภาพ ดังนั้นบุคคลที่เกี่ยวข้องกับเด็ก ได้แก่ พ่อแม่และครูอาจารย์จึงต้องจัดสิ่งแวดล้อมให้เด็กเกิดการเรียนรู้ที่ดี นอกจากจะจัดให้เด็กอยู่ในสิ่งแวดล้อมแห่งการเรียนรู้แล้ว ยังต้องสนับสนุนให้เด็กได้ฝึกคิดด้วย การพัฒนาให้เด็กมีทักษะการคิดเป็นสิ่งที่สำคัญสำหรับสังคมปัจจุบัน ความเจริญเติบโตของสังคมและความเจริญทางด้านเทคโนโลยี ทำให้สังคมเป็นสังคมของข้อมูลข่าวสาร เป็นสังคมแห่งการเรียนรู้ เป็นสังคมแห่งการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา ผู้ที่จะใช้ชีวิตอยู่ในสังคมได้อย่างมีคุณภาพและมีความสุข จำเป็นต้องใช้ปัญญา การคิดเป็นพื้นฐานของสติปัญญา ดังนั้นการพัฒนาเด็กให้คิดเป็นจึงเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง เราต้องเตรียมให้เด็กเป็นผู้ที่มีความสามารถในการปรับตัวให้เข้ากับสิ่งต่างๆ ที่เปลี่ยนแปลงได้ มีความคิดสร้างสรรค์ มีความสามารถควบคุมเทคโนโลยี จำเป็นต้องสอนให้รู้ถึงหลักการ ความคิดรวบยอด (Concept) มากกว่าการให้ข้อมูล สอนให้รู้จักการทำงานร่วมกับผู้อื่น การจัดการเรียนรู้ในลักษณะของการบูรณาการเพื่อฝึกให้เด็กมองสิ่งต่างๆ แบบองค์รวม และสิ่งที่สำคัญอย่างยิ่งคือต้องจัดการเรียนรู้ให้เด็กคิดเป็น คำสำคัญ: กระบวนการเรียนรู้ การจัดการเรียนรู้ การคิด ทักษะการคิด คิดเป็น