การสังเคราะห์งานวิจัยเรื่องปัจจัยที่มีความเกี่ยวข้องกับพฤติกรรมการสอน ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญของครู - เตียวตระกูล, อาพัทธ์; ภูหงษ์ทอง, ชนัดดา (วารสารวิจัยทางการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 2015)
บทคัดย่อ การสังเคราะห์งานวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาคุณลักษณะของงานวิจัยเกี่ยวกับพฤติกรรมการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญของครู 2. ศึกษาผลของงานวิจัยเกี่ยวกับพฤติกรรมการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญของครู 3. สรุปปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำ คัญของครู โดยการสังเคราะห์งานวิจัยครั้งนี้เป็นการสังเคราะห์เชิงคุณภาพทำการสังเคราะห์งานวิจัยระดับมหาบัณฑิตและดุษฎีบัณฑิต ที่ศึกษาเกี่ยวกับพฤติกรรมการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญของครู ในฐานะตัวแปรตามและเป็นงานวิจัยเชิงปริมาณช่วงระหว่างปี พ.ศ. 2544 จนถึงพ.ศ. 2555รวม 12 ปี จากสถาบันอุดมศึกษา จำนวน 5 แห่ง ได้แก่มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มหาวิทยาลัยศิลปากรมหาวิทยาลัยขอนแก่น มหาวิทยาลัยบูรพา และมหาวิทยาลัยรามคำแหง จำนวน 15 เรื่อง โดยสืบค้นจากระบบสืบค้นทรัพยากรสารสนเทศของสำนักหอสมุดกลาง มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ (OPAC) และฐานข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ของมหาวิทยาลัยในประเทศ(TDC: ThaiLIS Digital Collection) ผู้วิจัยใช้เทคนิคการวิเคราะห์เนื้อหา (content analysis) ในการสังเคราะห์งานวิจัยครั้งนี้สรุปผลการวิจัยได้ดังนี้คุณลักษณะของงานวิจัยเกี่ยวกับพฤติกรรมการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญของครูแบ่งเป็น 10เรื่อง ดังนี้ 1) ระดับงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญพบในระดับปริญญาโทจำนวนสูงที่สุด 2) มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒผลิตงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญมากที่สุด 3) สาขาวิชาการบริหารการศึกษาผลิตงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับ “ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ”มากที่สุด 4)การตั้งวัตถุประสงค์ของการวิจัยที่พบมากที่สุด คือ มีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบายความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรหรือเพื่อการทำนาย 5) โดยส่วนใหญ่กลุ่มตัวอย่างที่ศึกษาในงานวิจัย คือ ครูระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษา รวมทั้งสิ้นจำนวน 3,715 คน 6) วิธีการคำนวณขนาดกลุ่มตัวอย่าง พบว่า ตารางสำเร็จของเครจซี และมอร์แกน ใช้ในการคำนวณกลุ่มตัวอย่างมากที่สุด7)การสุ่มแบบแบ่งชั้นเป็นวิธีการที่ใช้ในการสุ่มกลุ่มตัวอย่างสูงที่สุด 8) แนวคิดที่ใช้อธิบายตัวแปรพฤติกรรมการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญมากที่สุด คือ แนวคิดของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ 9)เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยสูงที่สุดคือ แบบสอบถามแบบมาตราส่วนประมาณค่า (Likert scale) 10) การหาคุณภาพของแบบวัด พบว่า การหาความตรงแบบค่าดัชนีความสอดคล้องและการหาความเที่ยงแบบค่าสัมประสิทธิ์อัลฟา (Cronbach’s Alpha-Coefficient)ถูกใช้มากที่สุดผลของงานวิจัยเกี่ยวกับพฤติกรรมการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญของครู พบว่า1) การเปรียบเทียบความแตกต่างระหว่างปัจจัยต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ พบว่าในด้านปัจจัยทางชีวสังคม ตัวแปรที่มีนัยสำคัญ คือ เพศช่วงชั้นการสอน อายุราชการ และระดับการศึกษาของครูผู้สอน ในปัจจัยด้านจิตลักษณะเดิม ตัวแปรที่มีนัยสำคัญ คือ อิทธิบาท 4 และความใกล้ชิดศาสนาแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์และเหตุผลเชิงจริยธรรม ในปัจจัยด้านจิตตามสถานการณ์ ตัวแปรที่มีนัยสำคัญ คือความตั้งใจสอนและเจตคติต่อการสอน ในปัจจัยภายนอก (ด้านสถานการณ์) ตัวแปรที่มีนัยสำคัญ คือการสนับสนุนทางสังคมและภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้นำ 2) ตัวแปรที่มีค่าสัมพันธ์กับตัวแปรพฤติกรรมการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญในระดับสูง ได้แก่แรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ เจตคติต่อการจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญความพอใจในหน้าที่การงานความเป็นผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารฯ การสนับสนุนทางสังคมของครู บรรยากาศในการทำงาน สัมพันธภาพระหว่างครูกับนักเรียน และการได้รับการฝึกอบรมของครู 3) ตัวแปรทำนายพฤติกรรมการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ คือ ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้นำการสนับสนุนทางสังคม ความสุขใจ ความเชื่ออำนาจในตน และเจตคติต่อการสอน ร่วมกันทำนายพฤติกรรมการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญร่วมกันได้ 4) ข้อเสนอแนะที่ถูกนำเสนอมากที่สุด คือ ควรมีการศึกษาปัจจัยด้านอื่น เช่น ด้านความรู้ในการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ด้านจิตลักษณะ และด้านการเห็นคุณค่าในตนเองปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญของครูสามารถแบ่งออก 4 ปัจจัยดังนี้1) ปัจจัยด้านชีวสังคม ได้แก่ เพศ ช่วงชั้นการสอน อายุวุฒิการศึกษาหรือระดับการศึกษา เงินเดือน สถานภาพของครู และประสบการณ์สอนของครู 2) ปัจจัยด้านจิตลักษณะเดิม ได้แก่ อิทธิบาท 4 หรือความใกล้ชิดศาสนา แรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ เหตุผลเชิงจริยธรรม ความตั้งใจสอน ความพอใจในหน้าที่การงาน ความสุขใจความเชื่ออำนาจในตน และลักษณะมุ่งอนาคตควบคุมตน 3) ปัจจัยด้านสถานการณ์ ได้แก่ การรับรู้ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้นำของครู ความเป็นผู้นำทางวิชาการของผู้บริหาร การสนับสนุนทางสังคมของครูบรรยากาศในการทำงาน สัมพันธภาพระหว่างครูกับนักเรียน การได้รับการฝึกอบรมของครู ความสัมพันธ์ระหว่างครูกับผู้บริหาร และคุณลักษณะด้านวิชาชีพ4)ปัจจัยด้านจิตลักษณะตามสถานการณ์ ได้แก่ เจตคติต่อการสอน เจตคติต่อการจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ และเจตคติต่อวิชาชีพครู คำสำคัญ : การสังเคราะห์งานวิจัยพฤติกรรมการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ