การศึกษาเด็นส์อิแวจินาตัสในฟันของคนไทยจำนวนหนึ่ง (A STUDY OF DENS EVAGINATUS IN PREMOLAR TEETH OF A THAI POPULATION) - ปิยะชน ชินาลัย; วิทยศิริ วรสิทธิ์ (วารสารมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ สาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 2012)
เด็นส์อิแวจินาตัสเป็นความผิดปกติระหว่างการเจริญของฟัน ทำให้มีลักษณะทางกายวิภาคเป็นปุ่มนูนบนด้านบดเคี้ยวของฟัน ซึ่งเมื่อมีการสึกหรอหรือการแตกหักของปุ่มนูนจะทำให้เกิดการอักเสบของเนื้อเยื่อในฟันและเนื้อเยื่อรอบรากฟันได้ การศึกษานี้สำรวจจากฟันกรามน้อยที่ถอนจากประชากรไทยกลุ่มหนึ่ง จำนวน 467 ซี่ เป็นฟันกรามน้อยบน 304 ซี่ ฟันกรามน้อยล่าง 163 ซี่ บันทึกจำนวนฟันที่มีปุ่มนูนบนด้านบดเคี้ยวเพื่อนำมาหาค่าร้อยละ จากนั้นเลือกเฉพาะฟันที่มีปุ่มนูนทั้งหมด 11 ซี่ มาตัดฟันผ่านปุ่มนูนตามแนวใกล้แก้มใกล้ลิ้นด้วยเครื่องตัดความเร็วต่ำ นำชิ้นฟันมาสังเกตภายใต้กำลังขยาย 20 เท่า เพื่อจำแนกลักษณะโพรงเนื้อเยื่อในฟันด้านใต้ปุ่มนูน ผลการศึกษาพบว่า มีเด็นส์อิแวจินาตัสร้อยละ 2.35 โดยฟันกรามน้อยบนพบร้อยละ 1.64 ฟันกรามน้อยล่างพบ ร้อยละ 3.68 ลักษณะโพรงเนื้อเยื่อด้านใต้ปุ่มนูนมีหลากหลายรูปแบบทั้งแบบโพรงกว้าง โพรงแคบ แยกออกจากโพรงเนื้อเยื่อหลักในตัวฟันต่อกับโพรงเนื้อเยื่อหลักในฟันและบบไม่มีโพรงด้านใน คำสำคัญ: เด็นส์อิแวจินาตัส ฟันกรามน้อย ความผิดปกติระหว่างการเจริญของฟัน Dens evaginatus is a developmental anomaly in permanent teeth that clinically presents a tubercle on the occlusal surface. Fracture or wear of the tubercle often causes pulpal and periapical pathosis. The percentage of Dens evaginatus was reported by observing the extracted teeth of a group of Thai population. The samples were 304 of maxillary premolars and 163 of mandibular premolars. The results showed that 2.35% of 467 teeth have occlusal tubercles, 0.64% in maxillary premolars and 3.68% in mandibular premolars. Total 11 premolars with the occlusal tubercles were sectioned in order to observe an internal anatomy of the pulp space under 20 x magnifacations. There were various types of pulp space found: narrow pulp horns, wide pulp horns, isolated pulp horn remnants and no pulp horn. Keywords: Dens evaginatus, Premolar, Developmental anomaly