การพยากรณ์ปริมาณก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์จากการใช้น้ำมันสำเร็จรูปโดยวิธีบอกซ์-เจนกินส์ และวิธีการของวินเตอร์ (A FORECASTING METHODS FOR CO2 EMISSION FROM USING OIL: BOX-JENKINS METHOD AND WINTER’S METHOD) - กาญจนะศักดิ์ดา ยุพิน; สมร่าง บุญหญิง; ทวีสกุลวัชระ สุณี; เศาธยะนันท์ ลักขณา (วารสารมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ สาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 2020)
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อหาตัวแบบที่เหมาะสมและเปรียบเทียบวิธีการพยากรณ์ปริมาณก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์จากการใช้น้ำมันสำเร็จรูป 2 วิธี คือ วิธีบอกซ์–เจนกินส์ และวิธีการของวินเตอร์ โดยวิธีบอกซ์-เจนกินส์มีตัวแบบที่เหมาะสม คือ ARIMA (0,1,1)(0,1,1)12 และวิธีการของวินเตอร์มีตัวแบบพยากรณ์ ณ ช่วงเวลา t+1 จากเวลาปัจจุบัน t คือ t (I) = (t+I t)t+I-m , I=1,2,…,m และ t (I) = (t+I t)t+I-km , l = (k-1)m+1, (k-1)m+2, …,km; k = 1, 2, 3,…ซึ่งค่าประมาณพารามิเตอร์ คือ t = 0.509 (Yt / t-m) + 0.491(t-1 + t-1), t = 0.001 (t -t-1) + 0.999 t-1, t = 0.129 (Yt / t) + 0.871 t-m สำหรับการตรวจสอบความแม่นยำของการพยากรณ์พิจารณาจากค่าเฉลี่ยเปอร์เซ็นต์ความคลาดเคลื่อนสัมบูรณ์ (Mean Absolute Percentage Error: MAPE) และรากที่ 2 ของความคลาดเคลื่อนเฉลี่ย (Root Mean Square Error: RMSE) ผลการวิจัยพบว่า MAPE และ RMSE ในการพยากรณ์ล่วงหน้า 3 เดือน ให้ค่าต่ำกว่าในการพยากรณ์ 5 เดือน และเมื่อพิจารณาวิธีพยากรณ์ทั้ง 2 วิธี พบว่า วิธีการของวินเตอร์จะให้ค่าความคลาดเคลื่อนต่ำกว่าวิธีบอกซ์-เจนกินส์ ในการพยากรณ์ล่วงหน้า 3 เดือน แต่สำหรับวิธีบอกซ์-เจนกินส์จะให้ค่าความคลาดเคลื่อนต่ำกว่าวิธีการของวินเตอร์ ในการพยากรณ์ล่วงหน้า 5 เดือน คำสำคัญ: การพยากรณ์ วิธีบอกซ์-เจนกินส์ วิธีวินเตอร์ This research aims to determine an optimum model and compares two methods for predicting the quantity of carbon dioxide from oil use including the Box-Jenkin method and the Winters method. The suitable model of Box-Jenkin method is ARIMA (0,1,1)(0,1,1)12, and in the case of the Winters method, the forecasting model for the time t+1 from time t is t (I) = (t+I t)t+I-m , I = 1,2,…,m and t (I) = (t+I t)t+I-km , l = (k-1)m+1, (k-1)m+2, …,km; k = 1, 2, 3,… with the estimated parameters t = 0.509 (Yt / t-m) + 0.491(t-1 + t-1), t = 0.001 (t -t-1) + 0.999 t-1, t = 0.129 (Yt / t) + 0.871 t-m We evaluate the correctness of the prediction using Mean Absolute Percentage Error (MAPE) and Root Mean Square Error (RMSE). Results indicate that MAPE and RMSE for the 3-month prediction are lower than those of the 5-moth prediction. The comparison of the two methods found that the Winters method produces a lower approximation error than the Box-Jenkin method in the 3-month prediction. In contrast, the Box-Jenkin method produces a lower approximation error than the Winters method in the case of 5-month prediction. Keywords: Forecasting, Box-Jenkins method, Winter’s method