รัฐศาสตร์สาร มศว ( Political Science Journal Srinakharinwirot University )

ทฤษฎีรัฐสวัสดิการ : การจัดประเภทและวิเคราะห์ ระบอบอนุรักษ์นิยมที่สนับสนุนสวัสดิการของประเทศไทย

2024-12-12T08:46:15+00:00

การปรากฏขึ้นของคำว่ารัฐสวัสดิการหลังสงครามโลกครั้งที่สองเป็นช่วงเวลาสำคัญพิจารณาคำว่าการบริหารสังคมและสังคมสงเคราะห์เพื่อเป็นกรอบแนวทางเรื่องนี้ และแทนที่ก่อนนั้นที่ใช้คำว่าการบริการสังคมและประชาสงเคราะห์ แต่ความแตกต่างระหว่างคำเหล่านี้ยังไม่มีข้อสรุปที่ชัดเจน เนื่องจากเกี่ยวข้องกับการบริการสวัสดิการที่จัดให้โดยรัฐ บทความนี้อธิบายความเข้าใจพื้นฐานของรัฐสวัสดิการ บริบททางประวัติศาสตร์ของสถานะองค์ความรู้ แนวทางการศึกษาและทฤษฎีรัฐสวัสดิการ และเน้นความสำคัญที่ระบอบรัฐสวัสดิการอนุรักษ์นิยมของประเทศไทย

(The emergence of the welfare state post-World War II marked a pivotal moment in examining of social administration and social work, supplanting previous terminologies such as social services and public welfare with a more coherent framework. However, the distinction between these terms often remains blurred due to their inherent association with state-provided welfare services. This article explores the foundational understanding of the welfare state,
the historical context of disciplinary knowledge, and key welfare state theories and perspectives, with a particular emphasis on Thailand's conservative welfare regime.)

การดำเนินงานด้านการลดอันตรายจากยาเสพติดของประเทศไทย

2025-09-19T09:02:44+00:00

บทความนี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ 1) เพื่อศึกษาทบทวนหลักการลดอันตรายจากยาเสพติดและ
แนวทางการดำเนินงานในต่างประเทศ 2) เพื่อวิเคราะห์การดำเนินงานลดอันตรายจากยาเสพติดของประเทศไทย
ที่ผ่านมา และ 3) เพื่อจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบายสำหรับการดำเนินงานลดอันตรายจากยาเสพติดตามประมวลกฎหมายยาเสพติด โดยพบว่า การลดอันตรายจากยาเสพติดมีหลักการพื้นฐานที่สำคัญ คือ การเคารพสิทธิของ
ผู้ใช้ยา การทำงานบนฐานของข้อมูลและหลักฐาน การยอมรับกระบวนการยุติธรรมทางสังคมและเครือข่าย
ความร่วมมือของผู้ใช้ยาเสพติด และการหลีกเลี่ยงการตีตราผู้ใช้ยาเสพติด โดยมีเป้าหมายหลักเพื่อรักษาชีวิตและลดทอนอันตรายต่อชีวิตและร่างกายของผู้ใช้ยาเสพติด การสร้างการเปลี่ยนแปลงเชิงบวกในการดำเนินชีวิตของ
ผู้ใช้ยาเสพติด และการลดอันตรายจากกฎหมายและนโยบายยาเสพติด ตลอดจนการสร้างทางเลือกในการค้นหา
ผู้ใช้ยาเพื่อป้องกันอันตรายหรือหยุดการใช้ยา ทั้งนี้ ที่ผ่านมาพบว่าประเทศไทยมีการกำหนดมาตรการลดอันตรายจากยาเสพติด (Harm Reduction) ในฐานะ ‘มาตรการทางเลือก’ ในการสนับสนุนการดูแลผู้ใช้ยาเสพติด
ที่ยังไม่สามารถตัดขาดจากยาเสพติดได้ แต่พบว่าการดำเนินงานลดอันตรายของไทยที่ผ่านมาในอดีต ยังมีลักษณะที่ไม่เอื้อให้เกิดการดำเนินงานตามหลักการลดอันตรายจากยาเสพติดอย่างแท้จริง โดยนิยามของคำว่าลดอันตรายจากยาเสพติดยังมีความหลากหลาย และนำไปสู่แนวทางการดำเนินงานที่แตกต่างกันของแต่ละหน่วยงาน อีกทั้งยังพบว่า กำหนดให้การลดอันตรายเป็นรูปแบบหนึ่งของการบำบัดรักษา โดยมีเป้าหมายเพื่อให้เลิกใช้ยาเสพติดเป็นสำคัญ
โดยผู้บริหารและผู้ปฏิบัติงานในแต่ละหน่วยงานต่างยอมรับในหลักการแต่ขาดความเข้าใจในเป้าหมายของการลดอันตราย จึงไม่มีการปรับเปลี่ยนแนวทางการปฏิบัติต่อผู้ใช้ยาเสพติด รวมทั้งมุ่งดำเนินงานแบบบังคับโดยใช้อำนาจรัฐเป็นหลัก รวมทั้งการเน้นสื่อสารต่อสังคมเพื่อสร้างความหวาดกลัวต่อปัญหายาเสพติดมากว่าการให้ความรู้และสร้างความเข้าใจต่อผู้ใช้ยาเสพติด ทำให้แนวคิดที่คาดหวังให้ผู้ผ่านการบำบัดรักษากลับคืนสู่สังคมและสามารถดำเนินชีวิตได้โดยไม่กลับมาใช้ยาเสพติดอีก เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นได้ยาก

เมื่อพิจารณาสาระสำคัญเกี่ยวกับการลดอันตรายจากยาเสพติดในประมวลกฎหมายยาเสพติด พ.ศ. 2564 และพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายยาเสพติด พ.ศ. 2564 พบว่า ยังคงกำหนดให้การเสพยาเสพติดเป็นความผิด และกำหนดให้มีโทษทางอาญา ซึ่งแม้ว่าจะมีการกำหนดให้การเข้ารับการบำบัดรักษาเป็นแนวทางในการเบี่ยงเบนคดีในชั้นก่อนฟ้องคดี (Pre-adjudication) และชั้นหลังฟ้องคดี (Post-adjudication) แต่ข้อสังเกตที่สำคัญคือ หน่วยงานที่ได้รับการรับรองว่าเป็นสถานพยาบาลยาเสพติดหรือสถานฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติดในปัจจุบันครอบคลุมการให้บริการและความช่วยเหลือต่อผู้ใช้ยาเสพติดตามแนวทางลดอันตรายจากยาเสพติดเพียงใด ทั้งนี้
จึงมีข้อเสนอเชิงนโยบายสำหรับการดำเนินงานลดอันตรายจากยาเสพติดตามประมวลกฎหมายยาเสพติดคือ
ควรกำหนดนิยามเชิงปฏิบัติการของการลดอันตรายจากยาเสพติดให้ชัดเจนและกำหนดแนวทางการดำเนินงานโดยมุ่งเน้นการเข้าถึงผู้ใช้ยาเสพติด (Reach) และจูงใจให้เข้ามาสู่การดูแล (Recruit) จากหน่วยงานภาคส่วนต่าง ๆ
ด้วยความสมัครใจ และควรจัดให้มีการประเมินข้อมูลเพื่อคัดกรองผู้ใช้ยาเสพติด (Screening) โดยพิจารณาจากความจำเป็นและความพร้อมของผู้ใช้ยาเป็นหลัก ทั้งการให้บริการด้านความรู้และการสร้างทัศนคติที่เหมาะสมของผู้ใช้ยาเสพติด (Knowledge & Attitude) บริการด้านสุขภาพและสังคม (Health & Social Service) รวมทั้งโปรแกรมการบำบัดฟื้นฟูตามหลักทางการแพทย์และสาธารณสุข (Treatment & Rehabilitation Programs)
โดยมุ่งลดความเสี่ยงอันตรายต่อชีวิต ปัญหาด้านสุขภาพกายและจิต รวมทั้งผลกระทบในเชิงสังคม ทั้งที่เกิดต่อตัวผู้ใช้ยาเสพติดเอง บุคคลใกล้ชิด และชุมชนวงกว้าง โดยติดตามและประเมินผลได้จากการเปลี่ยนแปลงเชิงพฤติกรรม ทัศนคติ และการคงอยู่ในระบบของผู้ใช้ยาเสพติด โดยหากมีผู้ใช้ยาเสพติดรายใดที่มีความพร้อมและความต้องการ
ในการเลิกใช้ยาเสพติด ควรสนับสนุนและส่งเสริมให้เกิดการตัดขาดจากยาเสพติดอย่างเป็นรูปธรรม

(The paper has three objectives: 1) to review the principle of harm reduction and examine international approaches to their implementation; 2) to analyze harm reduction efforts in Thailand; and 3) to develop policy recommendations for harm reduction in alignment with the Narcotics Code. The findings indicate that harm reduction is grounded in key principles, including respecting the rights of drug users, adopting data- and evidence-based approaches, embracing social justice processes and drug user networks, and avoiding stigmatization. The primary goals are to save lives, reduce harm to the lives and health of drug users, bring about positive changes in their living conditions, mitigate the harmful impacts of laws and policies, and alternatives for identifying drug users to protect them from harm or help them cease drug use. Thailand has established harm reduction measures as “alternative measures” to support the care of drug users who are unable to completely abstain from drugs. However, these efforts fall short of fully aligning with
the principle of harm reduction. The term “harm reduction” is defined inconsistently across organizations, leading to varied implementation approaches. In many cases, harm reduction
is treated as a form of treatment aimed at achieving total abstinence from drug use. While executives and practitioners in individual organizations accept the principle of harm reduction,
they often lack a clear understanding of its goals. Consequently, approaches to treating drug users remain unchanged, relying heavily on coercive efforts enforced by state power and communication strategies that instill fear about drug issues, rather than promoting knowledge or fostering understanding about drug users within society. This makes it challenging for individuals undergoing treatment to reintegrate into society and lead drug-free lives.

Under the Narcotics Code, B.E. 2564 (2021), and the Act Promulgating the Narcotic Code, B.E. 2564 (2021), drug use remains criminalized. While treatment serves as a case diversion mechanism at both pre-adjudication and post-adjudication stages, there is significant concern about the coverage of services provided by accredited drug health facilities and rehabilitation centers
in alignment with the harm reduction approach. Consequently, this paper offers policy recommendations to enhance harm reduction efforts under the Narcotics Code. Specifically,
it emphasizes the need for clear operational definitions of harm reduction and the establishment of practical guidelines. These guidelines should focus on reaching drug users and recruiting them for the voluntary reception of care services provided by various sectors. It also recommends conducting assessments to screen drug users, focusing primarily on their needs and readiness.
This should include providing knowledge for drug users and fostering their appropriate attitudes, health and social services, as well as treatment and rehabilitation programs grounded in medical and public health principles, aiming to reduce risks to life, physical and mental health problems, and the social impacts on drug users, their close relations, and the wider community. This approach can be supported through monitoring and evaluating behavioral and attitudinal changes, as well as retention rates within the care system. For drug users who express readiness and a desire to quit, there should be tangible support to help them successfully stop drug use.)

ทฤษฎีสถาบัน ทฤษฎีนิเวศประชากรองค์การ ทฤษฎีการพึ่งพาทรัพยากร : ความเหมือนหรือแตกต่าง

2024-10-16T06:56:30+00:00

บทความนี้เป็นการศึกษาเชิงทฤษฎี มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบและวิเคราะห์ความเหมือนและความแตกต่างระหว่างทฤษฎีสถาบัน ทฤษฎีนิเวศประชากรองค์การ และทฤษฎีการพึ่งพาทรัพยากร ภายในขอบเขตของการศึกษาระดับองค์การ การศึกษานี้ได้อธิบายแนวทางการศึกษา แนวคิดสำคัญ และความสัมพันธ์ระหว่างองค์การกับสภาพแวดล้อมของทั้งสามทฤษฎี โดยทฤษฎีสถาบันเน้นอิทธิพลของบรรทัดฐานทางวัฒนธรรม กฎเกณฑ์ และโครงสร้างทางสังคมต่อพฤติกรรมขององค์การ ทฤษฎีนิเวศประชากรองค์การเน้นพลวัตของการเกิด การเติบโต และการตายขององค์การภายใต้ความกดดันจากสภาพแวดล้อม และทฤษฎีการพึ่งพาทรัพยากรเน้นความสำคัญของทรัพยากรภายนอกและพลวัตของอำนาจระหว่างองค์การกับสภาพแวดล้อม ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่าทั้งสามทฤษฎีมีความเหมือนกันในการยอมรับอิทธิพลของแรงกดดันจากสภาพแวดล้อมภายนอกที่มีต่อพฤติกรรมขององค์การ แต่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญในมุมมองเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลง ความมั่นคง และการปรับตัวขององค์การ บทความนี้เสนอการบูรณาการความเข้าใจจากทั้งสามทฤษฎี เพื่อให้เกิดมุมมองที่ครอบคลุมมากขึ้นในการอธิบายปรากฏการณ์ขององค์การที่ซับซ้อน และเพื่อนำไปสู่การกำหนดแนวทางปฏิบัติด้านการจัดการเชิงกลยุทธ์ขององค์การ

(This paper presents a theoretical study comparing and analyzing the similarities and differences among three organizational theories: Institutional Theory, Population Ecology Theory, and Resource Dependence Theory within the scope of organizational-level studies.

The study explicates the research approaches, key concepts, and the relationships between organizations and their environments across these three theories. Institutional Theory emphasizes the influence of cultural norms, rules, and social structures on organizational behavior. Population Ecology Theory focuses on the dynamics of organizational birth, growth, and mortality under environmental pressures. Resource Dependence Theory underscores the importance of external resources and the power dynamics between organizations and their environments. The findings reveal that all three theories share similarities in acknowledging the influence of external environmental pressures on organizational behavior. However, they differ significantly in their perspectives on organizational change, stability, and adaptation. This paper proposes an integration of insights from all three theories to generate a more comprehensive understanding of complex organizational phenomena and to inform the development of strategic management practices for organizations.)

ปัญญาประดิษฐ์ในกระบวนการสรรหาและคัดเลือกของภาครัฐต่างประเทศ เพื่อการประยุกต์ใช้ในภาครัฐไทย

2024-11-19T14:06:21+00:00

บทความนี้ศึกษาบทบาทของการนำปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence -AI) มาใช้ในกระบวนการบริหารทรัพยากรมนุษย์ในส่วนของการสรรหาและคัดเลือกของภาครัฐต่างประเทศ ที่เป็นต้นแบบสำหรับการนำมาใช้ในองค์กรภาครัฐ เพื่อนำมาประยุกต์ใช้กับภาครัฐไทย ซึ่งจะต้องพัฒนาให้เท่าทันกับการเปลี่ยนแปลง ขณะที่ภาครัฐในหลายประเทศทั่วโลกที่มีความโดดเด่นในการนำปัญญาประดิษฐ์มาใช้กับการสรรหาและคัดเลือกบุคลากรภาครัฐ โดยปัจจุบันสังคมโลกให้ความสำคัญกับเรื่องดังกล่าวเป็นอย่างมาก บทความนี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ 1) เพื่อศึกษาบทบาทการนำปัญญาประดิษฐ์มาใช้ในกระบวนการสรรหาและคัดเลือกของภาครัฐต่างประเทศ 2) เพื่อศึกษาช่องว่างระหว่างการนำปัญญาประดิษฐ์มาใช้ในกระบวนการสรรหาและคัดเลือกของภาครัฐต่างประเทศกับภาครัฐไทย และ 3) เพื่อเสนอแนะแนวทางการประยุกต์ใช้แนวคิดการนำปัญญาประดิษฐ์มาใช้ในกระบวนการสรรหาและคัดเลือกของภาครัฐต่างประเทศในภาครัฐไทย ผลการศึกษาพบว่า 1) ภาครัฐในหลายประเทศทั่วโลกมีการนำปัญญาประดิษฐ์มาใช้ในกระบวนการสรรหาและคัดเลือกบุคลากรเพื่อเข้าไปปฏิบัติงานในองค์กรหรือหน่วยงานภาครัฐตั้งแต่กระบวนการแรกจนถึงกระบวนการสุดท้าย 2) การนำปัญญาประดิษฐ์มาใช้ในกระบวนการสรรหาและคัดเลือกของภาครัฐไทยยังคงแตกต่างกับภาครัฐต่างประเทศ เนื่องจากมีข้อกำจัดบางประการ ส่งผลให้เกิดช่องว่างระหว่างกระบวนการปฏิบัติงานของภาครัฐต่างประเทศและภาครัฐไทยอย่างเห็นได้ชัด 3) ภาครัฐไทยสามารถนำแนวทางการนำปัญญาประดิษฐ์ของภาครัฐต่างประเทศมาประยุกต์ใช้ให้เหมาะสมกับบริบทของระเบียบราชการในประเทศไทยได้

(This article explores the role of utilizing Artificial Intelligence (AI) in the management of human resources in the foreign public sector as a model for applying it to the Thai public sector. It aims to keep pace with the changes happening globally where many foreign governments excel in using AI for personnel recruitment and selection. The global society currently places significant importance on this matter. The article has three objectives: 1) To study the role of AI in the foreign public sector's personnel recruitment and selection processes. 2) To examine the gaps between the use of AI in the recruitment and selection processes of foreign public sectors and
the Thai public sector. 3) To propose recommendations for applying the concept of using AI in
the recruitment and selection processes of foreign public sectors to the Thai public sector.
The study reveals: 1) Many foreign governments worldwide use AI in their personnel recruitment and selection processes, from the initial stages to the final steps. 2) The use of AI in personnel recruitment and selection in the Thai public sector differs from that in foreign public sectors
due to certain regulations, leading to noticeable differences in workflow. 3) The Thai public sector can adapt the AI approaches of foreign public sectors to suit the context of Thai government regulations.)

การศึกษานโยบายและแผนด้านการขนส่งสาธารณะสำหรับผู้สูงอายุของกรุงเทพมหานคร กรณีศึกษาการสัญจรทางน้ำในคลองผดุงกรุงเกษมและคลองแสนแสบ (ช่วงวัดศรีบุญเรือง – สำนักงานเขตมีนบุรี)

2025-09-19T09:03:35+00:00

การศึกษานี้เพื่อศึกษานโยบายและแผนพัฒนาด้านการบริการขนส่งสาธารณะ ประเภทการสัญจรทางน้ำ (เรือโดยสาร) ที่อยู่ในความรับผิดชอบของสำนักการจราจรและขนส่ง (สจส.) กรุงเทพมหานคร บริเวณคลองผดุง
กรุงเกษมและคลองแสนแสบ (ช่วงวัดศรีบุญเรือง – สำนักงานเขตมีนบุรี) และเพื่อเสนอแนะแนวทางการพัฒนานโยบายและแผนเกี่ยวกับการสัญจรทางน้ำที่ส่งเสริมต่อการบริการผู้สูงอายุในเขตกรุงเทพมหานคร วิธีการศึกษา
ในครั้งนี้ใช้ระเบียบวิธีการวิจัยเอกสาร (Documentary Research) จากนโยบาย แผน บทความ วิจัย เอกสารต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง เพื่อนำมาเป็นข้อมูลในการวิเคราะห์ โดยมีการนำแนวคิดการออกแบบเพื่อทุกคน (Universal Design) และแนวคิดนโยบายสาธารณะเป็นกรอบในการศึกษา ซึ่งจากการศึกษาพบว่า กรุงเทพมหานครยังไม่มีนโยบาย หรือแผนงานที่รองรับการเดินทางสำหรับผู้สูงอายุที่เกี่ยวข้องกับการเดินทางทางน้ำ และยังไม่มีระบบขนส่งสาธารณะที่เอื้อสำหรับการเดินทางของผู้สูงอายุ นอกจากนี้ท่าเทียบเรือก็ไม่ได้เอื้อให้ผู้สูงอายุสามารถใช้งานได้อย่างสะดวก
จึงได้เสนอให้มีการนำหลักการออกแบบเพื่อคนทุกคน Universal Design เพื่อให้เกิดการออกแบบท่าเทียบเรือที่ผู้สูงอายุสามารถใช้งานได้อย่างสะดวกและปลอดภัย

(The objective of this research is to study policies and plans for the development of
public transport services; the case study of boat routes and services that are under
the responsibility of Traffic and Transportation Department Bangkok were the routes of Khlong Padung Krung Kasem and Khlong Saen Saep (Wat Sri Boonreung Pier - Minburi District Office Pier) and to propose guidelines for the development of policies and plans on water transportation
that promote services for the elderly in Bangkok. The research methodology in this study used documentary research from policies, plans, research, and various related documents to be used as data for analysis. The concept of universal design and public policy were used as a framework for the study. The study found that Bangkok does not have a policy or plan to support travel for the elderly related to water transportation, and there is no public transportation system
that is conducive to travel for the elderly. In addition, piers are not convenient for the elderly to use. Therefore, the Universal Design principle has been proposed to design piers that the elderly can use conveniently and safely.)