https://ejournals.swu.ac.th/index.php/JSTEL Abstrcting and Indexing Information หน่วยวิจัยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อมเพื่อการเรียนรู้ en-US วารสารหน่วยวิจัยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อมเพื่อการเรียนรู้ (Journal of Research Unit on Science, Technology and Environment for Learning) 3057-1154 https://ejournals.swu.ac.th/index.php/JSTEL/article/view/17528 Somkiat Phornphisutthimas Copyright (c) 2025 วารสารหน่วยวิจัยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อมเพื่อการเรียนรู้ (Journal of Research Unit on Science, Technology and Environment for Learning) https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0 2025-03-08 2025-03-08 17 2 ก ข https://ejournals.swu.ac.th/index.php/JSTEL/article/view/17478 <p>ที่ปรึกษา</p> <p>คณบดีคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ</p> <p>(ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.นลินา ประไพรักษ์สิทธิ์)</p> <p><br /> </p> <p>บรรณาธิการ</p> <p>ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สมเกียรติ พรพิสุทธิมาศ</p> <p><br /> </p> <p>บรรณาธิการจัดการ</p> <p>ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ศิรินันท์ แก่นทอง</p> <p> </p> <p><br />กองบรรณาธิการ</p> <p>ศาสตราจารย์ ดร.พรรณี ลีกิจวัฒนะ / สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง </p> <p> </p> <p>ศาสตราจารย์ ดร.วรรณทิพา รอดแรงค้า / สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี </p> <p> </p> <p>ศาสตราจารย์ ดร.โสภณ บุญลือ / มหาวิทยาลัยขอนแก่น</p> <p> </p> <p>ศาสตราจารย์ ดร.อรินทิพย์ ธรรมชัยพิเนต / มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์</p> <p> </p> <p>รองศาสตราจารย์ ดร.กานต์ตะรัตน์ วุฒิเสลา / มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี</p> <p> </p> <p>รองศาสตราจารย์ ดร.ขวัญจิต เหมะวิบูลย์ /มหาวิทยาลัยนเรศวร</p> <p> </p> <p>รองศาสตราจารย์ ดร.ดวงเดือน สุวรรณจินดา / มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช </p> <p> </p> <p>รองศาสตราจารย์ ดร.ประสาท เนืองเฉลิม / มหาวิทยาลัยมหาสารคาม</p> <p> </p> <p><br />รองศาสตราจารย์ ดร.พัดตาวัน นาใจแก้ว / มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี</p> <p> </p> <p>รองศาสตราจารย์ ดร.พิชาภัค ศรียาภัย / มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ</p> <p> </p> <p>รองศาสตราจารย์ ดร.วุฒินันท์ รักษาจิตร์ / มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์</p> <p> </p> <p>รองศาสตราจารย์ ดร.ศักดิ์ศรี สุภาษร /มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี</p> <p> </p> <p>รองศาสตราจารย์ ดร.สุระ วุฒิพรหม / มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี</p> <p> </p> <p>รองศาสตราจารย์ ดร.เสาวรัตน์ จันทะโร / จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย</p> <p> </p> <p>รองศาสตราจารย์ ดร.อภิเดช แสงดี / มหาวิทยาลัยมหาสารคาม</p> <p> </p> <p>รองศาสตราจารย์พเยาว์ ยินดีสุข / จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย</p> <p> </p> <p>ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.กุลธิดา นุกูลธรรม / มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์</p> <p> </p> <p>ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ขวัญ เพียซ้าย / มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ</p> <p> </p> <p>ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.จันทิมา ปิยะพงษ์ / มหาวิทยาลัยบูรพา</p> <p> </p> <p>ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.จุมพต พุ่มศรีภานนท์ / ข้าราชการเกษียณ, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลสุวรรณภูมิ</p> <p> </p> <p>ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ณัฏฐ์ ดิษเจริญ / มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี</p> <p> </p> <p>ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ธิดา อมร / มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา</p> <p> </p> <p>ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.เชาวรีย์ อรรถลังรอง / ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.)</p> <p> </p> <p>ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ทัศนียา ร. นพรัตน์แจ่มจำรัส / มหาวิทยาลัยมหิดล</p> <p> </p> <p>ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.บุญรอด ชาติยานนท์ / มหาวิทยาลัยศิลปากร </p> <p> </p> <p>ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ประภากร ธาราฉาย / มหาวิทยาลัยแม่โจ้</p> <p> </p> <p>ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ปิยรัตน์ ดรบัณฑิต / มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ</p> <p> </p> <p>ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ปิยะฉัตร จิตต์ธรรม / มหาวิทยาลัยมหิดล</p> <p> </p> <p>ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.เยาวนิตย์ ธาราฉาย / มหาวิทยาลัยแม่โจ้</p> <p> </p> <p>ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วนินทร พูนไพบูลย์พิพัฒน์ / มหาวิทยาลัยนเรศวร</p> <p> </p> <p>ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อนิษฐาน ศรีนวล / มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ</p> <p> </p> <p>อาจารย์ ดร.กานต์ยุพา จิตติวัฒนา / มหาวิทยาลัยมหิดล</p> <p> </p> <p>อาจารย์ ดร.ธีรวัฒนา ภาระมาตย์ / มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์</p> <p> </p> <p>คุณวรรณวิมล เมฆบุญส่งลาภ / ศูนย์เครื่องมือวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย</p> <p> </p> <p>Prof. Dr. Wee Tiong Seah / Melbourne Graduate School of Education, The University of Melbourne 234 Queensberry Street Victoria 3010, Australia</p> <p> </p> <p>Dr. Bin Hong /China Institute of Medical Biotechnology, Chinese Academy of Medical Sciences and Peking Union Medical College, Taintanxili #1, Beijing 100050, China</p> <p> </p> <p>Dr. Vandna Rai / National Research Centre on Plant Biotechnology, Indian Agriculture Research Institute, New Delhi 110012, India</p> <p> </p> <p>ฝ่ายศิลป์และภาพ</p> <p>นายสัญญา พาลุน</p> <p> </p> <p>ฝ่ายจัดการและเลขานุการ</p> <p>นางสาวกุลจิรา รักษาศิล</p> Somkiat Phornphisutthimas Copyright (c) 2026 วารสารหน่วยวิจัยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อมเพื่อการเรียนรู้ (Journal of Research Unit on Science, Technology and Environment for Learning) https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0 2026-06-28 2026-06-28 17 2 ค ง https://ejournals.swu.ac.th/index.php/JSTEL/article/view/17375 <p><strong>Developing Grade 10 Students’ Scientific Competency in Evaluating and Designing Scientific Inquiry through Problem–Based Learning on Mechanical Equilibrium</strong></p> <p> </p> <p><strong>Panadda Kaewsrisung </strong></p> <p>Science Education Program, Graduate School, Udon Thani Rajabhat University, Udon Thani 41000, Thailand</p> <p> </p> <p><strong>Pattawan Narjaikaew^*</strong></p> <p>Science Education Program, Faculty of Education, Udon Thani Rajabhat University, Udon Thani 41000, Thailand</p> <p>^*E-mail: tawannar@gmail.com, pattawan.na@udru.ac.th</p> <p> </p> <p><strong>รับบทความ</strong>: 1 พฤษภาคม 2569; <strong>แก้ไขบทความ</strong>: 8 กรกฎาคม 2569; <strong>ยอมรับตีพิมพ์</strong>: 11 กรกฎาคม 2569; <strong>Abstract online</strong>: 19 สิงหาคม 2569</p> <p> </p> <p><strong>บทคัดย่อ</strong></p> <p>การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและเปรียบเทียบสมรรถนะการประเมินและการออกแบบกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ทางวิทยาศาสตร์ เรื่อง สมดุลกล ของนักเรียน ก่อนเรียน ระหว่างเรียน และหลังเรียนด้วยการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน กลุ่มตัวอย่างคือนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 จำนวน 21 คน ของโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดกลางแห่งหนึ่ง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสกลนคร ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2566 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แผนการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน จำนวน 5 แผน และแบบทดสอบวัดสมรรถนะการประเมินและการออกแบบกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ทางวิทยาศาสตร์ เรื่อง สมดุลกล จำนวน 5 สถานการณ์ (สถาน-การณ์ละ 3 ข้อย่อย) ซึ่งครอบคลุม 3 ด้านหลัก ได้แก่ ด้านการระบุประเด็นทางวิทยาศาสตร์ (B1) ด้านการออกแบบกระบวนการสืบเสาะ (B2) และด้านการแปลความหมายและประเมินหลักฐาน (B3) วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบค่าที (<em>t</em>–test) ผลการวิจัยพบว่า 1) สมรรถนะการประเมินและการออกแบบกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยมีคะแนนเฉลี่ยเพิ่มขึ้นจาก 10.43 คะแนน หรือร้อยละ 41.71 (SD = 2.89) เป็น 15.05 คะแนน หรือร้อยละ 60.19 (SD = 4.27) และ 2) สมรรถนะระหว่างเรียนทั้ง 3 ด้านมีพัฒนาการเชิงบวกอย่างต่อเนื่อง โดยด้าน B1 และ B2 ส่วนใหญ่พัฒนาสู่ระดับสูงในแผนการจัดการเรียนรู้สุดท้าย ขณะที่ด้าน B3 นักเรียนสามารถสรุปผลโดยอ้างอิงหลักฐานเชิงประจักษ์ได้อย่างแม่นยำยิ่งขึ้น และปรับเปลี่ยนมโนทัศน์ที่คลาดเคลื่อนให้ถูกต้องตามหลักฟิสิกส์ผ่านกระบวนการสะท้อนคิดและการอภิปรายแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในชั้นเรียน</p> <p><strong>คำสำคัญ</strong><strong>: </strong>การจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน สมรรถนะการประเมินและการออกแบบกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ทางวิทยาศาสตร์, สมดุลกล</p> <p> </p> <p><strong>Abstract</strong></p> <p>The purposes of this research were to study and compare students’ competency in evaluating and designing scientific inquiry on mechanical equilibrium before, during, and after learning with problem–based learning. The sample consisted of 21 Grade 10 students from a medium-sized secondary school under the Secondary Educational Service Area Office Sakon Nakhon in the second semester of the 2023 academic year. The research instruments included: 1) five problem–based learning lesson plans, and 2) a test measuring competency in evaluating and designing scientific inquiry on mechanical equilibrium, covering three core aspects: identifying scientific issues (B1), designing scientific inquiry (B2), and interpreting and evaluating evidence (B3), comprising five situations with three sub–items each. Data were analyzed using mean, standard deviation, and <em>t</em>–test. The results revealed that: 1) students’ competency in evaluating and designing scientific inquiry after learning was statistically significantly higher than before learning at the .05 level, with the mean score increasing from 10.43 (41.71%, SD = 2.89) to 15.05 (60.19%, SD = 4.27); and 2) all three competencies during learning showed continuous positive progression, with most students reaching an advanced level in B1 and B2 by the final lesson plan, while in B3, students formulated evidence–based conclusions more accurately and corrected their misconceptions to align with physics principles through reflection and classroom discussion.</p> <p><strong>Keywords: </strong>Problem–based learning, Scientific competency in evaluating and designing scientific inquiry, Mechanical equilibrium</p> Panadda Kaewsrisung Pattawan Narjaikaew Copyright (c) 2026 วารสารหน่วยวิจัยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อมเพื่อการเรียนรู้ (Journal of Research Unit on Science, Technology and Environment for Learning) https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0 2026-08-19 2026-08-19 17 2 Abstract Abstract