การพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้ภาคสนามเรื่องการประดิษฐ์เซลล์แสงอาทิตย์ชนิด สีย้อมไวแสงสู่การเชื่อมโยงการศึกษาพลังงานสีเขียว - Lekphet, Woranan; Pibool, Suwimol; Boonpichayapha, Thanjira; Boonniyom, Suchada; Kumsapaya, Chawanwit; Plirdpring, Jirarach (วารสารหน่วยวิจัยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อมเพื่อการเรียนรู้ (Journal of Research Unit on Science, Technology and Environment for Learning), 2022)
Development of Field Learning Activity Packages on Dye–Sensitized Solar Cells Fabrication to Connect Green Energy Education Woranan Lekphet, Suwimol Pibool, Thanjira Boonpichayapha, Suchada Boonniyom, Chawanwit Kumsapaya and Jirarach Plirdpring รับบทความ: 12 มิถุนายน 2564; แก้ไขบทความ: 9 ตุลาคม 2564; ยอมรับตีพิมพ์: 31 ตุลาคม 2564; ตีพิมพ์ออนไลน์: 26 เมษายน 2565 บทคัดย่อ การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้ภาคสนามการประดิษฐ์เซลล์แสงอาทิตย์ชนิดสีย้อมไวแสงอย่างง่าย 2) เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักศึกษาและ 3) ประเมินความพึงพอใจของนักศึกษาต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ภาคสนาม กลุ่มที่ศึกษาเป็นนักศึกษาระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นปีที่ 3 จำนวน 42 คน ที่เรียนวิชาพลังงานและสิ่งแวดล้อมของวิทยาลัย เทคนิคในจังหวัดนนทบุรี เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย เอกสารประกอบการเรียนรู้เชิงปฏิบัติการที่ออกแบบและพัฒนาโดยใช้วัสดุที่หาได้ในท้องถิ่นและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ภาคสนาม แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและแบบสอบถามความพึงพอใจของผู้เรียน การวิเคราะห์ข้อมูลใช้ค่าเฉลี่ยเลขคณิต (Mean) ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (SD) ร้อยละ (%) ของคะแนนความ ก้าวหน้าและค่าดัชนีประสิทธิผล (EI) ผลการวิจัยพบว่า 1) ต้นแบบของเซลล์แสงอาทิตย์ชนิดสีย้อมไวแสงได้รับการพัฒนาจนสามารถใช้เป็นชุดกิจกรรมการเรียนรู้ภาคสนามได้ การศึกษาภาคสนามพบว่านักศึกษามากกว่าร้อยละ 80 สามารถประดิษฐ์เซลล์ชนิดนี้ได้สำเร็จภายในเวลา 1.5 ชั่วโมง 2) นักศึกษามีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรู้ภาคสนามหลังเรียนเท่ากับร้อยละ 77.85 ซึ่งสูงกว่าก่อนเรียนเท่ากับร้อยละ 48.55 (p < 0.05) โดยคะแนนเฉลี่ยหลังเรียนสูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนดไว้ร้อยละ 60 มีค่าดัชนีประสิทธิผลเท่ากับ 0.57 แสดงว่าผู้เรียนมีความก้าวหน้าในการเรียนร้อยละ 57 3) นักศึกษามีความพึงพอใจต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ภาคสนามอยู่ในระดับดีมาก (Mean =4.57, SD=0.11) สรุปได้ว่าการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ภาคสนามด้วยการประดิษฐ์เซลล์แสงอาทิตย์ชนิดสีย้อมไวแสงสามารถพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน สร้างความตระหนักถึงปัญหาของสิ่งแวดล้อมและการใช้พลังงาน รวมทั้งความพึงพอใจของผู้เรียนได้ คำสำคัญ: กิจกรรมการเรียนรู้ภาคสนาม เซลล์แสงอาทิตย์ชนิดสีย้อมไวแสง การศึกษาพลังงานสีเขียว Abstract The purposes of this research were: 1) to develop a series of simple field learning activities for the fabrication of dye–sensitized solar cells (DSSCs), 2) to compare student’s learning achievement, and 3) to assess the satisfaction of students who learned the field learning activities. The study group consisted of 42 third–year vocational certificate students who enrolled in a course of energy and environment at a technical college in Nonthaburi. The research tools were the manual on fabricating DSSCs which was designed and developed by using locally available and environmentally friendly materials, the field learning activities packages, the learning achievement tests, and the student satisfaction questionnaires. The data was analyzed by using mean, standard deviation (SD), percentage of achievement score (%), and effectiveness index (EI). The results revealed as follows: 1) The DSSCs prototype was a development that could be used as a set of field learning activities. Field studies have shown that more than 80% of students successfully fabricated this type of cell in 1.5 hours. 2) The average learning achievement score of students after field learning activities (77.85%) was significantly higher than that before the field learning activity (48.55%) (p < 0.05), which was higher than the set criteria of 60%. The effectiveness index was 0.57, which indicated that the learners had progressed in their studies by 57%, and 3) The students’ satisfaction toward the field learning activities was at the highest level (Mean=4.57, SD=0.11). It implied that the development of field learning activities for the fabrication of DSSCs can improve students’ academic achievement. It also raises awareness on environmental issues and energy consumption, including enhancing the satisfaction of the learners. Keywords: Field learning activity, Dye–sensitized solar cells, Green energy education