กิจกรรมการต้านจุลินทรีย์ก่อโรคและการยับยั้งการสร้างไบโอฟิล์มของสารสกัดจากเปลือกลำต้นกัญชง - Meidong, Ratchanu; Tongpim, Saowanit; Prajanban, Jaran; Thammaporn, Ratsupa; Kongnirundonsuk, Kasem; Lertsatitthanakorn, Pilanthana; Tipsing, Siriporn (วารสารหน่วยวิจัยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อมเพื่อการเรียนรู้ (Journal of Research Unit on Science, Technology and Environment for Learning), 2020)
Antimicrobial Activity and Antibiofilm Formation of Cannabis sativa L. Bark Extract Ratchanu Meidong, Saowanit Tongpim, Jaran Prajanban, Ratsupa Thammaporn, Kasem Kongnirundonsuk, Pilanthana Lertsatitthanakorn and Siriporn Tipsing รับบทความ: 14 สิงหาคม 2563; แก้ไขบทความ: 21 พฤศจิกายน 2563; ยอมรับตีพิมพ์: 7 ธันวาคม 2563; ตีพิมพ์ออนไลน์: 1 มิถุนายน 2564 บทคัดย่อ การเพิ่มขึ้นของแบคทีเรียที่ดื้อยาปฏิชีวนะส่งผลเสียร้ายแรงต่อสุขภาพของมนุษย์ การศึกษาค้นคว้าหาสารจากธรรมชาติมาใช้ยับยั้งเชื้อดื้อยาจึงมีความสำคัญ ในงานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาศักยภาพของเปลือกลำต้นกัญชง (Cannabis sativa L.) ในการยับยั้งการเจริญและการสร้าง ไบโอฟิล์มของจุลินทรีย์ก่อโรค ผลการทดลองพบว่าสารสกัดหยาบจากเปลือกลำต้นกัญชงสามารถยับยั้งการเจริญของเชื้อทดสอบ ได้แก่ Bacillus cereus, Staphylococcus aureus, methicillin–resistant S. aureus, Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa, Salmonella enterica serovar Typhimurium, Salmonella enterica serovar Typhi, Serratia marcescens และ Candida albicans ผลที่น่าสนใจคือสารสกัดดังกล่าวไม่ยับยั้งการเจริญของแบคทีเรียโพรไบโอติกส์กลุ่ม Lactobacillus spp. โดยในกลุ่มจุลินทรีย์ที่ใช้ทดสอบพบว่าสารสกัดหยาบจากเปลือกลำต้นกัญชงสามารถยับยั้ง B. cereus และ Salmonella Typhimurium ได้สูงสุด เมื่อศึกษาค่าความเข้มข้นต่ำสุดที่ยับยั้งเชื้อได้ (minimum inhibitory concentration: MIC) พบว่ามีค่า MIC ของสารสกัดจากเปลือกลำต้นกัญชงต่อแบคทีเรีย B. cereus และ Salmonella Typhimurium คือ ความเข้มข้น 0.625 และ 1.25 mg/mL ตามลำดับ เมื่อทดสอบค่าความเข้มข้นต่ำสุดของสารสกัดจากเปลือกลำต้นกัญชงที่ฆ่าเชื้อได้ (minimum bactericidal concentration: MBC) พบว่า สารสกัดมีค่า MBC ต่อแบคทีเรีย B. cereus และ Salmonella Typhimurium ที่ความเข้มข้น 1.25 และ 2.50 mg/mL ตามลำดับ นอกจากนี้ยังศึกษาความสามารถของสารสกัดจากเปลือกลำต้นกัญชงต่อการยับยั้งการสร้างไบโอฟิล์มของแบคทีเรีย ผลการทดสอบพบว่าสารสกัดนี้สามารถลดการสร้างไบโอฟิล์มของแบคทีเรีย B. cereus และ Salmonella Typhimurium ได้ร้อยละ 70.63 และร้อยละ 63.79 ตามลำดับ ผลจากการศึกษานี้แสดงให้เห็นถึงศักยภาพของสารสกัดจากเปลือกลำต้นกัญชงในการใช้เป็นสารชีวภาพในการต้านจุลินทรีย์ คำสำคัญ: เฮมพ์ โพรไบโอติกส์ เชื้อก่อโรค ไบโอฟิล์ม Abstract The emergence of drug–resistant bacteria poses a serious threat to human health. Therefore, investigation of new natural substances for treating drug–resistant bacteria is im-portant. This study aimed to investigate the potential use of hemp (Cannabis sativa L.) bark extract to inhibit growth and biofilm formation of some pathogens. It was found that the crude extract of hemp bark could inhibit growth of tested microbes including Bacillus cereus, Staphylococcus aureus, methicillin–resistant S. aureus, Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa, Salmonella enterica serovar Typhimurium, S. enterica serovar Typhi, Serratia marcescens and Candida albicans. Interestingly, the hemp bark extract showed no inhibitory effects on growth of probiotic Lactobacillus spp. Among the microorganisms tested, the hemp bark extract displayed the highest inhibitory effects on the growth of B. cereus and Salmonella Typhimurium. Therefore, the minimum inhibitory concentration (MIC) was further determined which resulted that the MIC of hemp bark extract against B. cereus and Salmonella Typhimurium were 0.625 and 1.25 mg/mL, respectively. In addition, the minimum bactericidal concentration (MBC) of hemp bark extract was also examined which resulted that the MBC of hemp bark extract against B. cereus and Salmonella Typhimurium were 1.25 and 2.50 mg/mL, respectively. The ability of hemp bark extract to inhibit bacterial biofilm formation was also investigated. It was found that the extract could reduce biofilm formation of B. cereus and Salmonella Typhimurium by 70.03% and 63.79%, respectively. The results from this study demonstrated the good potential of hemp bark extract to be employed as natural antimicrobial agents. Keywords: Hemp, Probiotics, Pathogen, Biofilm