ฉันควรพัฒนาแบบจำลองทางความคิดของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ในเรื่องอัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมีอย่างไร?: การวิจัยปฏิบัติการในชั้นเรียน - Potisen, Potisak; Faikhamta, Chatree (วารสารหน่วยวิจัยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อมเพื่อการเรียนรู้ (Journal of Research Unit on Science, Technology and Environment for Learning), 2017)
How do I Develop Grade-11 Students’ Mental Models in the Rate of Reaction?: Classroom Action Research Potisak Potisen and Chatree Faikhamta รับบทความ: 26 กันยายน 2559; ยอมรับตีพิมพ์: 22 พฤษภาคม 2560 บทคัดย่อ งานวิจัยปฏิบัติการในชั้นเรียนนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อหาแนวทางการสอนเพื่อพัฒนาแบบ จำลองทางความคิดเรื่องอัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมีของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 และศึกษาแบบ จำลองทางความคิดของนักเรียนเมื่อได้รับการจัดการเรียนรู้แบบการสืบเสาะหาความรู้ที่ใช้แบบจำลองเป็นฐาน การวิจัยนี้อยู่บนพื้นฐานของการศึกษาตนเองและสะท้อนตนเอง (self-study and reflective-based research) ซึ่งฉันศึกษาการปฏิบัติการสอนของฉัน ฉันได้ข้อมูลงานวิจัยจากบันทึกหลังการสอนของตนเองและแบบวัดแบบจำลองทางความคิดเป็นหลัก ฉันวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการอุปนัย เช่น การจัดกลุ่ม เปรียบเทียบ ลงข้อสรุป จากการวิเคราะห์ผลพบว่าแนวทางการสอนเพื่อพัฒนาแบบจำลองทางความคิดเรื่องอัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมีได้แก่ การใช้วีดีทัศน์ที่แสดงให้การเปลี่ยน แปลงในระดับมหภาคภาคและจุลภาคผ่านการอุปมาทำให้นักเรียนมีแบบจำลองทางความคิดที่เป็นแบบ จำลองทางวิทยาศาสตร์มากขึ้น การจัดการเรียนรู้ โดยลำดับจากนำเข้าสู่บทเรียนด้วยคำถาม นักเรียนค้นหาคำตอบ สร้างแบบจำลอง อภิปรายและปรับปรุงแบบจำลอง การใช้คำถามที่ท้าทายและการถามซักไซ้ไล่เรียง (เมื่อใช้ร่วมกัน) และการจัดการเรียนรู้ที่นักเรียนได้มีส่วนร่วมในการสร้างหรือปฏิบัติด้วยตนเองสามารถพัฒนาแบบจำลองทางความคิดได้ นอกจากนี้ฉันยังพบว่าการจัดกิจกรรมของฉันทำให้แบบจำลองทางความคิดของนักเรียนในเรื่อง อัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมี ส่วนใหญ่อยู่ในกลุ่มแบบจำลองความคิดที่ถูกต้องสมบูรณ์ คำสำคัญ: แบบจำลองทางความคิด การสืบเสาะหาความรู้ที่ใช้แบบจำลองเป็นฐาน อัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมี Abstract This classroom action research aimed to investigate ways to develop students’ mental model in the rate of reactions through model-based inquiry (MBI) approach and examine students’ mental models in the rate of reaction after the lesson. This study was based on self-study and reflective-based research in which I researched my own teaching in a chemistry class of 28 grade-11 students. I collected data from my reflective journals and mental model test. Qualitative data were analyzed by inductive process such as categorizing, comparing and concluding. In the research findings, I found the ways to teach for improving students’ mental models as follows: using videos to show difference between macroscopic and microscopic changes through analogy can improves students’ mental models to scientific models; teaching sequences should start with engaging students with questions then find the answer, and let them build models and discuss with whole class; using challenged questions, answering with questions and discussing questions in the whole class, as well as having students getting involved with or had the experience with improves students’ metal models. I also found that MBI could enhance most students’ mental models in the rate of reaction in correct mental models. Keywords: Mental models, Model-based inquiry, Rate of reaction