การนำจุลินทรีย์มาใช้ประโยชน์ในระบบเกษตรกรรมแบบยั่งยืน - Chanchaichaovivat, Arun; Kirdtabtim, Suwinai; Phornphisutthimas, Somkiat (วารสารหน่วยวิจัยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อมเพื่อการเรียนรู้ (Journal of Research Unit on Science, Technology and Environment for Learning), 2016)
Application of Microorganisms in Sustainable Agriculture Arun Chanchaichaovivat, Suwinai Kirdtabtim and Somkiat Phornphisutthimas รับบทความ: 3 กันยายน 2559; ยอมรับตีพิมพ์: 4 พฤศจิกายน 2559 บทคัดย่อ การคัดเลือกจุลินทรีย์ที่มีประโยชน์ต่อระบบการเกษตรแบบยั่งยืนที่ได้รับการพัฒนาจนสามารถนำไปใช้เพิ่มผลผลิตอย่างได้ผลและเป็นที่ยอมรับของเกษตรกรในปัจจุบัน โดยทั่วไปนิยมนำจุลินทรีย์ไปใช้ในรูปของปุ๋ยชีวภาพ สารสกัดส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืช และสารกำจัดศัตรูพืช ซึ่งจุลินทรีย์เหล่านี้ต้องมีสมบัติพิเศษคือ สามารถตรึงแก๊สไนโตรเจนจากอากาศมาเปลี่ยนเป็นสารประกอบที่พืชสามารถนำไปใช้ได้ หรือมีความสามารถในการย่อยสลายสารอินทรีย์ในดินได้อย่างรวดเร็ว ทำให้พืชสามารถดูดซึมสารอาหารเข้าสู่ระบบรากได้ดี จุลินทรีย์บางชนิดสร้างฮอร์โมนหรือวิตามินส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืช บางชนิดดำรงชีวิตเป็นปฏิปักษ์ต่อจุลินทรีย์ก่อโรคพืชโดยสร้างสารปฏิชีวนะต่อต้านจุลินทรีย์ก่อโรค แก่งแย่งพื้นที่หรือสารอาหารจากจุลินทรีย์ก่อโรค หรือสามารถกระตุ้นภูมิต้านทานโรคของต้นพืชโดยไม่ทำอันตราย จุลินทรีย์เหล่านี้ได้นำมาใช้เป็นสารชีวภาพกำจัดศัตรูพืชในรูปของเซลล์หรือสารสกัดจากเซลล์ อย่างไรก็ตาม การใช้จุลินทรีย์ให้เกิดประโยชน์อย่างแท้จริง เกษตรกรควรได้รับคำแนะนำหรือเข้ารับอบรมจากผู้เชี่ยวชาญในการเก็บรักษาผลิตภัณฑ์จากจุลินทรีย์อย่างถูกต้องเพื่อให้จุลินทรีย์ส่วนใหญ่ยังเจริญได้ดีหรือไม่ทำให้สารชีวภาพสูญเสียประสิทธิภาพไป คำสำคัญ: จุลินทรีย์ การเกษตรแบบยั่งยืน ปุ๋ยชีวภาพ การตรึงแก๊สไนโตรเจน สารชีวภาพกำจัดศัตรูพืช Abstract The microbial screenings to enhance productivity in sustainable agriculture are very successful and acceptable. In general, microorganisms were mostly used in the forms of biofertilizer, extracted plant promoting agent and pesticide. These microorganisms must have special properties including nitrogen fixation ability in converting gas nitrogen to usable compounds for plants, or have ability to rapidly degrade soil organic matters that plants can absorb its nutrients through root system effectively. In addition, some microorganisms produce hormones and vitamins to promote plant growth and development, are antagonistic to plant pathogens by producing antibiotics against them, compete for space or nutrients from plant pathogens, or stimulate plant immune system by harmless. These microorganisms are used as biopesticide agents from cells or cell extracts. However, for effective application of agricultural microorganisms, the farmers should take some trainings or suggestions from the experts to maintain the microbial products correctly in order to survive most cells, as well as keep their activities. Keywords: Microorganism, Sustainable agriculture, Biofertilizer, Nitrogen fixation, Biopesticide