การส่งเสริมความเข้าใจมโนมติการเปลี่ยนแปลงสถานะของสสาร ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ที่เรียนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบทำนาย–สังเกต–อธิบาย - Soonthonwisai, Sataphon; Joomphonla, Chanchira (วารสารหน่วยวิจัยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อมเพื่อการเรียนรู้ (Journal of Research Unit on Science, Technology and Environment for Learning), 2026)
Enhancing Grade 5 Students’ Conceptual Understanding of Changes in the State of Matter through Predict–Observe–Explain Learning Approach Sataphon Soonthonwisai* Science Education Program, Graduate School, Udon Thani Rajabhat University, Udonthani 41000, Thailand *E-mail: chanchira659@gmail.com Chanchira Joomphonla Science Program, Faculty of Education, Udon Thani Rajabhat University, Udonthani 41000, Thailand รับบทความ: 7 เมษายน 2569; แก้ไขบทความ: 18 พฤษภาคม 2569; ยอมรับตีพิมพ์: 26 พฤษภาคม 2569; ตีพิมพ์ออนไลน์: 17 มิถุนายน 2569 บทคัดย่อ การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษามโนมติเรื่องการเปลี่ยนแปลงสถานะของสสารก่อนและหลังการจัดการเรียนรู้แบบทำนาย–สังเกต–อธิบาย (Predict–Observe–Explain: POE) และ 2) ศึกษาการเปลี่ยนแปลงมโนมติการเปลี่ยนแปลงสถานะของสสารของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 หลังจากการเรียนรู้แบบ POE ตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย คือ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนประถมศึกษาแห่งหนึ่งในจังหวัดอุดรธานี จำนวน 17 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วยแผนการจัดการเรียนรู้แบบ POE จำนวน 4 แผน รวม 12 ชั่วโมง และแบบทดสอบความเข้าใจมโนมติการเปลี่ยนแปลงสถานะของสสารแบบ 2 ระดับ (two–tier test) จำนวน 16 ข้อ ซึ่งมีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.90 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ร้อยละ การทดสอบทีแบบไม่อิสระกัน และการทดสอบแมกนีมาร์ (McNemar test) ผลการศึกษา พบว่า นักเรียนที่เรียนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบ POE มีคะแนนความเข้าใจมโนมติหลังเรียน (M = 36.10) สูงกว่าก่อนเรียน (M = 16.20) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 นอกจากนี้ก่อนเรียนนักเรียนส่วนใหญ่มีความเข้าใจมโนมติที่ไม่สอดคล้องกับแนวคิดทางวิทยาศาสตร์ร้อยละ 82.40 แต่หลังได้รับการจัดการเรียนรู้แบบ POE นักเรียนมีความเข้าใจมโนมติที่สอดคล้องกับแนวคิดทางวิทยาศาสตร์เพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 80.14 คำสำคัญ: การเปลี่ยนแปลงมโนมติ สถานะของสสาร การจัดการเรียนรู้แบบ POE Abstract This study aimed to: 1) investigate Grade 5 students’ conceptual understanding of changes in the states of matter before and after implementing the Predict–Observe–Explain (POE) approach, and 2) examine their conceptual changes resulting from this instructional method. The participants comprised 17 Grade 5 students from a primary school in Udon Thani Province. The research instruments included four POE–based lesson plans totaling 12 hours of instruction, and a 16–item two–tier conceptual understanding test with a reliability coefficient of 0.90. Data were analyzed using frequency, mean, standard deviation, percentage, dependent samples t–test, and McNemar’s test. The results revealed that students taught through the POE approach achieved a significantly higher posttest mean score (M = 36.10) than their pretest mean score (M = 16.20) at the .05 statistical significance level. Furthermore, prior to the intervention, the majority of students (82.40%) held misconceptions or alternative conceptions inconsistent with scientific principles. However, after experiencing the POE approach, the proportion of students demonstrating scientifically correct conceptions increased substantially to 80.14%. Keywords: Conceptual understanding change, State of matter, POE learning approach