ผลของกิจกรรมของมนุษย์ต่อการปนเปื้อนไมโครพลาสติกในแม่น้ำเพชรบุรี - Na songkla, Thitisuda; Wararam, Watcharapong; Phewnil, Onanong; Dampin, Narouchit (วารสารหน่วยวิจัยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อมเพื่อการเรียนรู้ (Journal of Research Unit on Science, Technology and Environment for Learning), 2024)
Effect of Anthropogenic Activities on Microplastic Contamination in Phetchaburi River Thitisuda Na songkla, Watcharapong Wararam, Onanong Phewnil and Narouchit Dampin รับบทความ: 17 กรกฎาคม 2566; แก้ไขบทความ: 3 มกราคม 2567; ยอมรับตีพิมพ์: 3 มกราคม 2567; ตีพิมพ์ออนไลน์: 14 พฤษภาคม 2567 บทคัดย่อ การศึกษาในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ปริมาณ ขนาด รูปร่าง สี และชนิดของไมโคร พลาสติกในน้ำผิวดินและตะกอนดินที่สัมพันธ์กับกิจกรรมของมนุษย์และคุณภาพน้ำในแม่น้ำเพชรบุรี โดยแบ่งพื้นที่ศึกษาตามกิจกรรมของมนุษย์เป็น 4 พื้นที่ ได้แก่ พื้นที่เกษตรกรรม พื้นที่เหมืองแร่ พื้นที่ชุมชน และพื้นที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ/ประมง ผลการศึกษาพบว่าปริมาณของไมโครพลาสติกในน้ำผิวดินและตะกอนดิน ในพื้นที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ/ประมงมีมากที่สุด 16.47 ชิ้นต่อลิตรและ 29.89 ชิ้นต่อกิโลกรัม ตามลำดับ ไมโครพลาสติกขนาดเล็ก (0.3–1.0 มิลลิเมตร) พบมากที่สุดในพื้นที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ/ประมงทั้งในน้ำผิวดิน และตะกอนดิน สำหรับไมโครพลาสติกขนาดใหญ่ (1.1–5.0 มิลลิเมตร) ในน้ำผิวดิน และตะกอนดิน พบมากสุดในพื้นที่เหมืองแร่ ทั้งนี้สีไมโครพลาสติกพบทั้งหมด 11 สี รูปร่างไมโครพลาสติกที่พบในทุกพื้นที่มากกว่าร้อยละ 50 มีลักษณะเป็นเส้นใย และชิ้นส่วน โดยไมโคร พลาสติกชนิดพอลิเอทิลีนพบมากที่สุดทั้งในน้ำผิวดินและตะกอนดิน สำหรับคุณภาพน้ำแม่น้ำเพชรบุรี พบว่าพื้นที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ/ประมงมีค่าการนำไฟฟ้า (12,983 ไมโครซีเมนต่อเซนติเมตร) ความขุ่น (30.46 NTU) ความเค็ม (7.71 ppt) ของแข็งละลายน้ำทั้งหมด (8,698 ppm) ของแข็งแขวนลอยทั้งหมด (76.84 ppm) สูงที่สุด ซึ่งสัมพันธ์กับการพบปริมาณไมโครพลาสติกอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) ดังนั้นผลการศึกษาครั้งนี้สามารถนำข้อมูลไปพิจารณาสร้างนโยบายการจัดการขยะและของเสียเพื่อป้องกันการปนเปื้อนไมโครพลาสติกในน้ำผิวดินและตะกอนดิน คำสำคัญ: ไมโครพลาสติก กิจกรรมของมนุษย์ คุณภาพน้ำ Abstract The objective of the study was to analyze the quantity, size, shape, color and type of microplastics in surface waters and sediments associated with human activities and water quality in the Phetchaburi River. The anthropogenic activities have been analyzed for four areas (agriculture area, mining area, community area, and aquaculture/fisheries area). The results show that the aquaculture/fishery area had the highest abundance of microplastics in both surface water and sediment (16.47 particles/L and 29.89 particles/kg, respectively). The majority of small microplastics (0.3–1.0 mm) were found in aquaculture/fisheries areas in both surface water and sediment, while large microplastics (1.1–5.0 mm) were most commonly found in mining areas. Consequently, a total of 11 colors of microplastics were found, and more than 50% of the microplastics in all areas were in form of fibers and fragments. Polyethylene was the most abundant polymer type in all surface water and sediment. The water quality of the Phetchaburi River was found to have the highest conductivity (12,983 µS/cm), turbidity (30.46 NTU), salinity (7.71 ppt), total dissolved solids (8,698 ppm) and total suspended solids (76.84 ppm) which were statistically significant (p < 0.05) related to the quantity of microplastics. Therefore, the findings of this study can be used to develop waste management policies aimed at preventing microplastics contamination of surface waters and sediments. Keywords: Microplastics, Anthropogenic activity, Water quality