การพัฒนาการรู้สิ่งแวดล้อม เรื่อง ความสำคัญของอากาศและมลพิษทางอากาศของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 โดยการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดการศึกษาอิงสถานที่ - Phuetphian, Kesini; Charnkonrawee, Sirirak; Pongsophon, Pongprapan (วารสารหน่วยวิจัยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อมเพื่อการเรียนรู้ (Journal of Research Unit on Science, Technology and Environment for Learning), 2023)
Development of Environmental Literacy on the Importance of Air and Air Pollutions of Grade 3 Students through Place–Based Education Kesini Phuetphian, Sirirak Charnkonrawee and Pongprapan Pongsophon รับบทความ: 2 มิถุนายน 2566; แก้ไขบทความ: 16 พฤศจิกายน 2566; ยอมรับตีพิมพ์: 20 พฤศจิกายน 2566; ตีพิมพ์ออนไลน์: 27 พฤศจิกายน 2566 บทคัดย่อ จากการฝึกประสบการณ์วิชาชีพศึกษาศาสตร์ของผู้วิจัย ในฐานะนิสิตฝึกประสบการณ์วิชาชีพศึกษาศาสตร์ ซึ่งได้รับมอบหมายให้จัดการเรียนรู้ในรายวิชาวิทยาศาสตร์ ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ผู้วิจัยต้องการพัฒนานักเรียนเกี่ยวกับความรู้ด้านสิ่งแวดล้อม เจตคติต่อสิ่งแวดล้อม และพฤติกรรมต่อสิ่งแวดล้อม การวิจัยในชั้นเรียนครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาการรู้สิ่งแวดล้อม เรื่อง ความ สำคัญของอากาศและมลพิษทางอากาศ ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ด้วยการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดการศึกษาอิงสถานที่ และศึกษาแนวปฏิบัติที่ดีในการจัดการเรียนรู้ดังกล่าว สำหรับนัก-เรียนจำนวน 31 คน โดยเก็บรวบรวมข้อมูลจากแบบวัดความรู้ด้านสิ่งแวดล้อม แบบวัดเจตคติต่อสิ่งแวดล้อม และแบบวัดพฤติกรรมต่อสิ่งแวดล้อม ชิ้นงานนักเรียน บันทึกหลังสอน บันทึกการนิเทศของอาจารย์นิเทศก์และอาจารย์พี่เลี้ยง สำหรับก่อนและหลังการจัดการเรียนรู้ ซึ่งจะทำการเปรียบเทียบข้อมูลก่อนเรียนและหลังเรียนในแต่ละองค์ประกอบของการรู้สิ่งแวดล้อม พบว่า นักเรียนมีคะแนนและระดับคุณภาพในแต่ละองค์ประกอบของการรู้สิ่งแวดล้อมหลังการจัดการเรียนรู้ตามแนวการศึกษาอิงสถานที่ โดยคะแนนความรู้ด้านสิ่งแวดล้อมเท่ากับ 11.39 (SD = 3.35) คะแนนเจตคติต่อสิ่งแวดล้อมเท่ากับ 3.95 (SD = 0.46) และคะแนนพฤติกรรมต่อสิ่งแวดล้อมเท่ากับ 3.22 (SD = 0.37) ซึ่งอยู่ในระดับพอใช้ ดี และปานกลาง ตามลำดับ ซึ่งเพิ่มขึ้นจากก่อนการจัดการเรียนรู้ตามแนวการศึกษาอิงสถานที่ในแต่ละองค์ประกอบของการรู้สิ่งแวดล้อมอยู่ในระดับ ปรับปรุง ดี และพอใช้ ตามลำดับ ผลการวิจัยนี้สะท้อนแนวปฏิบัติที่ดีในการจัดการเรียนรู้ตามแนวการศึกษาอิงสถานที่ 2 ข้อ คือ 1) การใช้สถานการณ์หรือยกตัวอย่างสถานที่อื่นที่เกิดปัญหาเช่นเดียวกับท้องถิ่นที่นักเรียนอาศัยอยู่ และการแสดงหลักฐานเชิงประจักษ์ เป็นสิ่งที่ช่วยกระตุ้นการรับรู้ประเด็นปัญหาสิ่งแวดล้อมในท้องถิ่น เห็นความสำคัญและผลกระทบของปัญหามากยิ่งขึ้น และ 2) การบูรณาการศิลปะ การออกแบบชิ้นงานตามความคิดสร้างสรรค์ และการลงมือปฏิบัติจริง ช่วยให้นักเรียนมีความรู้สึกต้องการมีส่วนร่วมในการดูแลรักษาสิ่งแวดล้อม โดยจากการวิจัยในชั้นเรียนครั้งนี้พบว่าแนวปฏิบัติที่ดีเหล่านี้ช่วยพัฒนาในทุกองค์ประกอบของการรู้สิ่งแวดล้อมของนักเรียนให้อยู่ระดับที่สูงขึ้น คำสำคัญ: การรู้สิ่งแวดล้อม การจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดการศึกษาอิงสถานที่ อากาศและมลพิษทางอากาศ Abstract Based on my field experience as a student teacher, I was assigned to teach science to grade 3 students. The aims of this study were to develop the students’ environmental literacy that comprised environmental knowledge, attitude towards environmental protection, and pro–environmental behaviors in the topic of the Importance of Air Quality and Pollution using place–based learning and to discern good practices in teaching this approach. The participants included 31 students. Data gathering tools included an environmental knowledge test, a questionnaire of attitude towards environment and a questionnaire about pro–environmental be-haviors, tasks, reflective journals, feedback from a university supervisor and a cooperating teacher. To determine the effect of place–based learning, each component of environmental literacy collected before and after instruction was compared. The findings indicate that each component of environmental literacy in terms of scores and level of quality increases. Regarding good practices on place–based teaching, there were two recommended teaching techniques and tips: first, using a local and familiar situation to the students. To let them aware and sense the magnitude of local environmental problems and their impacts, teachers should use empirical data. Second, teacher should integrate art in a design process to create a product and used hands–on activities to encourage the students to get involve in pro–environmental actions. These good practices could help improve students’ environmental literacy. Keywords: Environmental literacy, Place–based education, Air and air pollution