การพัฒนาการคิดเชิงคำนวณของผู้เรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ด้วยการปฏิบัติทางชีวสารสนเทศขั้นพื้นฐาน - Norasit , Natthasit; Pongsophon, Pongprapan; Vongsangnak , Wanwipa; Anuworrachai , Santichai (วารสารหน่วยวิจัยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อมเพื่อการเรียนรู้ (Journal of Research Unit on Science, Technology and Environment for Learning), 2023)
Development of Computational Thinking of Tenth–Grade Students Using Basic Bioinformatics Practices Natthasit Norasit, Pongprapan Pongsophon, Wanwipa Vongsangnak and Santichai Anuworrachai รับบทความ: 12 มีนาคม 2566; แก้ไขบทความ: 13 ตุลาคม 2566; ยอมรับตีพิมพ์: 5 ธันวาคม 2566; ตีพิมพ์ออนไลน์: 21 ธันวาคม 2566 บทคัดย่อ วิทยาการคำนวณได้เข้ามามีบทบาทในวงการวิทยาศาสตร์อย่างมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการจัดการข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ขนาดใหญ่ มีความซับซ้อนสูง ผู้เรียนต้องเตรียมความพร้อมในการเป็นนักวิทยาศาสตร์ในยุคแห่งข้อมูลและเทคโนโลยีโดยการมีการคิดเชิงคำนวณ ทว่ายังไม่มีแนวทางปฏิบัติที่ชัดเจนในการจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมการคิดเชิงคำนวณในชั้นเรียนวิทยาศาสตร์ ดังนั้น งานวิจัยมีเป้าหมายเพื่อ 1) วัดการคิดเชิงคำนวณของผู้เรียนก่อนและหลังเรียนด้วยการปฏิบัติทางชีวสารสนเทศขั้นพื้นฐาน และ 2) ศึกษาแนวปฏิบัติที่ดีในการใช้การปฏิบัติทางชีวสารสนเทศขั้นพื้นฐานเพื่อพัฒนาการคิดเชิงคำนวณ กลุ่มตัวอย่างคือนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 โรงเรียนสาธิตแห่งหนึ่งในกรุงเทพฯ จำนวน 32 คน ผู้วิจัยออกแบบการจัดการเรียนรู้ แบ่งเป็น 2 ช่วง ได้แก่ การจัดการเรียนรู้โดยไม่ใช้คอมพิวเตอร์และใช้คอมพิวเตอร์ เก็บข้อมูลด้วยแบบวัดการคิดเชิงคำนวณ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและทดสอบความแตกต่างระหว่างค่าเฉลี่ยสองค่าที่ได้จากกลุ่มตัวอย่างสองกลุ่มที่ไม่เป็นอิสระต่อกัน (paired t–test) พบว่า ค่าเฉลี่ยคะแนนการคิดเชิงคำนวณก่อนและหลังเรียน เท่ากับ 17.78 (SD = 4.11) และ 21.65 (SD = 2.18) แตกต่างกัน (t31, .05 = 7.08, p < .05) รวมถึงค่าเฉลี่ยคะแนนทั้ง 4 องค์ประกอบเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญเช่นกัน และครูผู้สอนควรจัดการเรียนรู้โดยใช้การปฏิบัติทางชีวสารสนเทศที่ท้าทายและเชื่อมโยงกับชีวิตประจำวันต่อผู้เรียนอย่างชัดแจ้งและเนื้อหาสอดคล้องกับหลักสูตรวิทยาศาสตร์ของประเทศ เพื่อการใช้และพัฒนาการคิดเชิงคำนวณอย่างต่อเนื่อง คำสำคัญ: ชีวสารสนเทศ การคิดเชิงคำนวณ วิทยาการคำนวณ Abstract One impact of computing in scientific fields and thinking processes lies in the processing of voluminous scientific data. Students therefore need to prepare themselves to confront the upcoming digital era and handle cutting–edge technology using computational thinking (CT); however, this is still absent from typical science classrooms. Hence, the purposes of this study were to 1) assess students’ CT before and after learning basic bioinformatics practices and 2) study what are good practices to incorporate bioinformatics practices to enhance students’ CT. Researchers designed four learning plans using inquiry–based learning and basic bioinformatics practices, having two parts: unplugged and plugged–in sessions. Data were collected using CT tests and analyzed using descriptive statistics and a paired t–test. The participants comprised 32 tenth–grade students in a science–technology emphasis program at a demon-stration school in Bangkok, Thailand. The results showed CT pretest and posttest mean were significantly different by 17.78 (SD = 4.11) and 21.65 (SD = 2.18), respectively (t31, .05 = 7.08, p < .05). Additionally, the development of CT was evident in the improvement of all four CT components as well, and good practices to incorporate bioinformatics practices is to use real–life bioinformatics challenges explicitly and related to the standard science curriculum to maintain engagement in and persistence of CT usage. Keywords: Bioinformatics, Computational thinking, Computing science