การพัฒนาความสามารถในการสร้างแบบจำลองทางวิทยาศาสตร์ เรื่อง ปัจจัยที่มีผลต่ออัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมี ด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้โดยใช้แบบจำลองเป็นฐานร่วมกับภาพเคลื่อนไหวที่สร้างขึ้น - Charoen, Wanida; Sangsuwan, Arunee (วารสารหน่วยวิจัยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อมเพื่อการเรียนรู้ (Journal of Research Unit on Science, Technology and Environment for Learning), 2023)
Development of Scientific Modeling on Factors Affecting Rate of a Chemical Reaction Using Based Inquiry Combining with Created Animations Wanida Charoen and Arunee Sangsuwan รับบทความ: 20 ตุลาคม 2565; แก้ไขบทความ: 19 กุมภาพันธ์ 2566; ยอมรับตีพิมพ์: 27 กุมภาพันธ์ 2566; ตีพิมพ์ออนไลน์: 28 พฤษภาคม 2566 บทคัดย่อ การเรียนรู้และเข้าใจแบบจำลองทางวิทยาศาสตร์เป็นหัวใจสำคัญอย่างหนึ่งของการเรียนวิทยาศาสตร์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในวิชาเคมี เนื่องจากเนื้อหาวิชาเคมีส่วนใหญ่ค่อนข้างซับซ้อนยากต่อการทำความเข้าใจ หากนักเรียนเข้าใจแบบจำลองและสามารถสร้างแบบจำลองได้จะสามารถเข้าใจเนื้อหาวิชาเคมีได้ง่ายขึ้น งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาความสามารถในการสร้างแบบจำลองทางวิทยาศาสตร์ เรื่อง ปัจจัยที่มีผลต่ออัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมีของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้โดยใช้แบบจำลองเป็นฐานร่วมกับภาพเคลื่อนไหวที่ผู้วิจัยได้สร้างขึ้น กลุ่มเป้าหมายคือนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 จำนวน 30 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือ 1) แผนการจัดการเรียนรู้ 2) ภาพเคลื่อนไหว 3) แบบวัดการสร้างแบบจำลองทางวิทยาศาสตร์ 4) แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง และ 5) อนุทิน การศึกษาในครั้งนี้เป็นวิจัยเชิงคุณภาพ โดยศึกษาความสามารถในการสร้างแบบจำลองทางวิทยาศาสตร์ก่อนและหลังการจัดการเรียนรู้ จากการวิจัยพบว่าก่อนเรียนนักเรียนส่วนใหญ่มีความสามารถในการสร้างแบบจำลองทางวิทยาศาสตร์อยู่ในระดับควรปรับปรุง หลังการจัดการเรียนรู้นักเรียนส่วนใหญ่มีความสามารถในการสร้างแบบจำลองทางวิทยาศาสตร์อยู่ในระดับดีมาก กิจกรรมการเรียนรู้ช่วยพัฒนาความสามารถในการสร้างแบบจำลองทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนได้ดียิ่งขึ้นในทุกองค์ประกอบ และภาพเคลื่อนไหวที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นสามารถช่วยส่งเสริมให้นักเรียนเข้าใจพฤติกรรมของสารในระดับโมเลกุลมากขึ้น คำสำคัญ: แบบจำลองทางวิทยาศาสตร์ ปัจจัยที่มีผลต่ออัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมี ภาพเคลื่อนไหว Abstract Learning and understanding scientific models are the heart of learning science, especially in chemistry, since most of the chemistry content is quite complicated to understand. If students understand modeling and create modeling, it will be easier to understand the chemistry content. The purpose of this research was to develop students’ construction scientific model ability. The target group was 30 grade–11 students. Research instruments were composed of: 1) lesson plans, 2) animations, 3) scientific model ability tests of factors effecting chemical reaction rate, 4) interview and 5) reflection notes. This study was qualitative research to examine students’ ability to create scientific modeling before and after learning. According to the research, it was found that before studying, the students’ ability to create science models was at an improved level. After the learning process, the students were able to create scientific models at an excellent level. The results showed that the quest for knowledge using model–based learning together with animation improved students’ ability to create scientific models in all aspects, and the animations created by the researcher can encourage students to understand the behavior of substances at the molecular level and reaction rates. Keywords: Scientific modeling, Factors affecting chemical reaction rate, Animations