การพัฒนาการสร้างคำอธิบายเชิงวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ในบทเรียนเรื่องการเคลื่อนที่แบบต่าง ๆ โดยการจัดการเรียนรู้ที่ใช้บริบทเป็นฐาน - Srisakuna, Suchada (วารสารหน่วยวิจัยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อมเพื่อการเรียนรู้ (Journal of Research Unit on Science, Technology and Environment for Learning), 2021)
Developing Grade 10 Students’ Scientific Explanation in the Topic of Motions by Using Context–Based Learning Suchada Srisakuna รับบทความ: 24 เมษายน 2564; แก้ไขบทความ: 29 สิงหาคม 2564; ยอมรับตีพิมพ์: 18 กันยายน 2564; ตีพิมพ์ออนไลน์: 20 เมษายน 2565 บทคัดย่อ การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสามารถในการสร้างคำอธิบายเชิงวิทยาศาสตร์เรื่องการเคลื่อนที่แบบต่าง ๆ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ด้วยการจัดการเรียนรู้โดยใช้บริบทเป็นฐาน กลุ่มที่ศึกษาในงานวิจัยนี้ ได้แก่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ของโรงเรียนสาธิตแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ศูนย์วิจัยและพัฒนาการศึกษาประกอบด้วยนักเรียนชาย 30 คน นักเรียนหญิง 30 คน โดยคละความสามารถ ได้มาจากการเลือกแบบเจาะจง งานวิจัยนี้มีแผนการจัดการเรียนรู้โดยใช้บริบทเป็นฐาน จำนวน 4 แผน แบ่งเป็น 4 วงจรการวิจัยปฏิบัติการในชั้นเรียน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบวัดการสร้างคำอธิบายเชิงวิทยาศาสตร์ โดยแบบวัดการสร้างคำอธิบายเชิงวิทยาศาสตร์มี 3 องค์ประกอบ ได้แก่ ข้อกล่าวอ้าง หลักฐาน และการให้เหตุผล โดยศึกษาเนื้อหาเรื่องการเคลื่อนที่แบบต่าง ๆ แล้วนำมาวิเคราะห์เพื่อสร้างเป็นสถานการณ์ที่ใช้ในแบบวัดความสามารถในการสร้างคำอธิบายเชิงวิทยาศาสตร์ และนำแบบวัดการสร้างคำอธิบายเชิงวิทยาศาสตร์ที่สร้างขึ้น ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ และทีมครูผู้สอนร่วม เพื่อตรวจสอบความถูกต้องและความเหมาะสมของแบบวัด ทั้งสถานการณ์ ข้อคำถามและเกณฑ์การตอบคำถาม เนื้อหา ภาพประกอบ และความถูกต้องของภาษา ผลการวิจัยพบว่าภาพรวมของความสามารถในการสร้างคำอธิบายเชิงวิทยาศาสตร์ของนักเรียนจากแบบวัดอยู่ในระดับพอใช้คือ 0.95 (คะแนนเต็ม 2.00 คะแนน) เมื่อพิจารณาในแต่ละองค์ประกอบพบว่านักเรียนมีความสามารถในการสร้างข้อกล่าวอ้างมากที่สุดคือ 1.10 คะแนน และสามารถแสดงหลักฐานรองลงมาคือ 1.00 คะแนน และคะแนนด้านการให้เหตุผลต่ำสุดคือ 0.75 คะแนน โดยระหว่างการจัดการเรียนรู้ในช่วงแผนที่ 1 และแผนที่ 2 พบว่านักเรียนมีคะแนนทุกด้านค่อนข้างต่ำ โดยเฉพาะการให้เหตุผล เนื่องจากนักเรียนคุ้นชินกับการตอบเป็นตัวเลข ครูจึงเปลี่ยนรูปแบบของการถามคำถามเน้นเป็นคำถามที่นักเรียนต้องอธิบายด้วยหลักการทางวิทยาศาสตร์แบบมีเหตุผล เมื่อนักเรียนสามารถเขียนในองค์ประกอบของการให้เหตุผลแล้ว ในแบบวัดต่อมาครูลดบทบาทลง เพื่อส่งเสริมให้นักเรียนสามารถสร้างคำอธิบายเชิงวิทยาศาสตร์ได้ด้วยตนเอง คำสำคัญ: การจัดการเรียนรู้โดยใช้บริบทเป็นฐาน การสร้างคำอธิบายเชิงวิทยาศาสตร์ การเคลื่อนที่แบบต่าง ๆ Abstract This research aimed to study of grade 10th student’s scientific explanation ability in topic of different types of movement of using context–based learning. The participants were grade 10th students in Kasetsart University Laboratory School, Center for Educational Research and Development consisted of 30 males and 30 females with mixed learning ability and selected purposively. Data were collected by using the scientific description creation test. The scientific explanation was considered in 3 components which solved the claims, evidences and reasoning. The researchers studied various types of motion and analyzed them to create situations used in the ability to create scientific explanations and use the scientific description creation model to create expert consultation and teacher team together in order to check the accuracy of the content measurement, illustrations, language accuracy suitability of the situation and appropriateness of questions and answers. The findings showed that the grade 10th student’s scientific explanation was at a fair level of 0.95 points (2.00 points in toto). When considering each component, students had the ability to create claim was 1.10 points and followed with evidence was 1.00 points and reasoning was 0.75 points. During the learning management in lesson plan 1 and 2, it was found that the students had relatively low scores in all aspects, especially in reasoning aspect. This was because students were used to answering questions with numbers. The teachers then changed the style of asking focusing on questions that students had to explain with rational scientific principles. When students were able to write in the reasoning element, teachers had to reduce their roles in order to encourage students to create their own scientific explanations. Keywords: Context–based learning, Scientific explanations, Motions